MEHMET BALiOGLU

Yapı Ruhsatı veya Yapı Kullanma İzni Olmayan Binalardan Emlak Vergisinin Alınmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Belediye sınırları içerisinde yapı ruhsatı olmadan kullanımına devam edilen binaların bulunduğu ve bu binalardan emlak vergisi alınmadığı tespit edildi.
  • Yapı ruhsatı olmayan 116 adet yapı tespit edildi.
  • Ruhsatsız kaçak yapıların tespiti ve emlak vergisi mükellefiyetlerinin oluşturulması konusunda kamu idaresi tarafından çalışmalar yapılacağı bildirildi.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 3194 sayılı İmar Kanunu
  • 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Ruhsatsız kaçak yapıların tespiti ve emlak vergisi mükellefiyetlerinin oluşturulması.
  • Ruhsatsız kaçak yapıların ruhsat almalarının sağlanması.
  • Ruhsatsız kaçak yapılardan emlak vergisinin bina vergi değeri üzerinden alınması.
  • Kamu idaresinin bulgu konusu ruhsatı bulunmayan kaçak yapıların tespitine ilişkin ilgili birimle koordineli çalışmalar yapması ve tespit edilen yapılara ilişkin emlak vergisi mükellefiyetlerinin oluşturulması.

Rapor Metni

Belediye sınırları içerisinde yapı ruhsatı olmadan kullanımına devam edilen binaların bulunduğu ve bu binalardan emlak vergisi alınmadığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 21’inci maddesine göre bu Kanun’un kapsamına giren bütün yapılar için 26’ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması gereklidir. Kanun’un 30’uncu maddesine göre ise, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye veya valilikten; 27’nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınmalıdır. Ancak yapılan incelemede Belediye sınırları içerisinde 116 adet yapının ruhsatının bulunmadığı ve emlak vergisi mükellefleri listesinde de kayıtlarının olmadığı görülmüştür.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun bina vergisine ilişkin “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde;

Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.” denilmektedir.

Bu hüküm uyarınca, ruhsatı bulunmayan yapılarda, tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese bile binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak emlak vergisi ödemeleri gerekmektedir. Emlak vergisinin konusunu bina oluşturduğundan yapının kaçak yapı olmasının ya da yapı kullanım izninin bulunmamasının emlak vergisinin bina vergi değeri üzerinden alınmasına engel olmayacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla ruhsatı bulunmayan bu kaçak yapıların ruhsat almalarının sağlanması ve ruhsat alınmasa bile bu yapıların emlak vergisinin bina vergi değeri üzerinden alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemiz sınırları içerisinde tespit edilen kaçak yapılara ilişkin tespitle İmar ve Şehircilik Müdürlüğümüz ile koordinasyon içerisinde tespit edilecek

olup, ilgililere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesi hükümleri çerçevesinde mükellefiyet işlemlerinin yapılması sağlanacaktır.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bulgu konusu ruhsatı bulunmayan kaçak yapıların tespitine ilişkin ilgili birimle koordineli çalışmalar yapılacağı ve tespit edilen yapılara ilişkin emlak vergisi mükellefiyetlerinin oluşturulacağı ifade edilmekle birlikte 2018 yılında ruhsatı olmayan yapılardan emlak vergisinin takip ve tahsilatının yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir.