MEHMET BALiOGLU

Yabancı Para Cinsinden Borçların Yanlış Hesapta Takip Edilmesi ve Kur Değerlemelerinin Yapılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • İdarenin yabancı para cinsinden olan borçları yanlış hesapta izlendi ve bu borçlar için ay sonlarında yapılması gereken kur değerlemeleri yapılmadı.
  • Yabancı para cinsinden olan borçların 310 ve 410 nolu hesaplarda izlenmemesi sebebiyle bu hesaplar olması gerekenden eksik gözükmekte, kaydedildiği diğer yabancı kaynak hesapları ise olması gerekenden fazla gözükmektedir.
  • Ayrıca yapılması gereken kur değerlemelerinin yapılmaması sebebiyle 600-Gelirler ve 630-Giderler Hesapları gerçeği tam ve doğru olarak yansıtmamaktadır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Yabancı para cinsinden olan borçların 310 ve 410 nolu hesaplarda izlenmesi.
  • Ay sonlarında yapılması gereken kur değerlemelerinin yapılması.
  • Kur farkından kaynaklanan artış veya azalışların bu hesaplara ve ilgisine göre 600-Gelirler ve 630-Giderler Hesaplarına kaydedilmesi.

Rapor Metni

İdarenin yabancı para cinsinden olan borçlarını yanlış hesapta izlediği ve bu borçları için ay sonlarında yapılması gereken kur değerlemelerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, 410-Dış Mali Borçlar Hesabının düzenlendiği 314 üncü maddesinde; bu hesabın, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak Devlet adına Hazine Müsteşarlığı tarafından kurumun herhangi bir dış finansman

kaynağından, belirli bir geri ödeme planına göre geri ödenmek üzere sağlanan dış borç anaparaları ile anaparaya eklenen kur farklarının izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 410 nolu Hesabın işleyişinin düzenlendiği 315 inci maddesinde ise; bu hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inmiş olanların bu hesaba borç, 310-Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 310 ve 410 nolu hesaplarının düzenlendiği ilgili maddelerinde; bu hesaplarda kayıtlı tutarların, ay sonu T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemelerinin yapılacağı ve kur farkından kaynaklanan artış veya azalışların bu hesaplara ve ilgisine göre 600-Gelirler ve 630-Giderler Hesaplarına kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Belediye tarafından; Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansından (JICA) 840.317.259,70 Japon Yeni tutarında kredi kullanılmış olup 31/12/2018 tarihi itibariyle 794.894.695,00 Japon Yeni borç bakiyesi, Dünya Bankasından ise 4.773.750,00 Euro kredi kullanılmış olup 31/12/2018 tarihi itibariyle 1.158.214,46 Euro borç bakiyesi bulunmaktadır.

Ancak bahsedilen yabancı para cinsinden kullanılan kredilerin muhasebede vadesine göre 410 ve 310 nolu hesaplarda izlenmesi gerekirken diğer yabancı kaynak hesaplarında izlendiği ve bu borçlar için ay sonlarında yapılması gereken kur değerlemelerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yabancı para cinsinden olan borçların 310 ve 410 nolu hesaplarda izlenmemesi sebebiyle bu hesaplar olması gerekenden eksik gözükmekte, kaydedildiği diğer yabancı kaynak hesapları ise olması gerekenden fazla gözükmektedir. Ayrıca yapılması gereken kur değerlemelerinin yapılmaması sebebiyle 600-Gelirler ve 630-Giderler Hesapları gerçeği tam ve doğru olarak yansıtmamaktadır.

Kamu idaresi cevabında; “23/05/2019 tarih ve 11799 yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile Japon Yeni cinsinden kullanılan Dış Borç Kredi tutarları 300 ve 400 hesaplardan, 310 Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabı ve 410 Dış Mali Borçlar Hesabına aktarılmış ve yine 23/05/2019 tarih ve 11800 yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile Euro cinsinden dış borç kredi tutarı 310 ve 410 hesaplarına aktarılmıştır.

Ayrıca 08/04/2019 tarih ve 7825 yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile JICA kredisi kur farkı değerlemesi ile 08/04/2019 tarih ve 7962 yevmiye nolu muhasebe işlem fişi ile dünya bankasından kullanılan Euro cinsinden dış borç kredinin kur farkı değerlemesi

yapılmıştır.

Bundan sonra her ay kur farkı değerlemesinin yapılmasına azami özen gösterilecektir.” Denilmektedir.

Sonuç olarak Bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup 2019 yılı içerisinde ilgili muhasebe kayıtları yapılarak yabancı para cinsinden borçlar 300 ve 400 nolu hesaplardan 310 ve 410 nolu hesaplara aktarılmış ve kur değerlemeleri yapılmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.