MEHMET BALiOGLU

Vadesi Bir Yılın Altına Düşen Kıdem Tazminatı Karşılıklarına Gerekli Muhasebe Aktarımlarının Yapılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Sinop Üniversitesi, dönem sonlarında uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarından kısa vadeli kıdem tazminatı karşılıklarına gerekli aktarımları yapmamıştır.
  • Bu durum, bilançoda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının görünmemesine neden olmuştur.
  • 2019 yılında toplam 201.884,18 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödenmesine rağmen, uzun vadeliden kısa vadeliye aktarım yıl içerisinde yapılmamış, sadece ödeme anında ilgili hesaplara borç ve alacak kaydı yapılmıştır.
  • Bu durum, 2019 yılı mizanında 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının borç kısmının 201.884,18 TL fazla görünmesine sebep olmuştur.
  • Üniversite, 2020 yılında kayıtları düzelttiğini belirtmiş olsa da, 2019 yılı sonu itibarıyla da kıdem tazminatı karşılıklarının vadelerine göre gerekli aktarımları yine yapmamıştır.
  • Sonuç olarak, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlendiği 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı bilançoda yer almamaktadır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 5 (Dönemsellik ve İhtiyatlılık Kavramları)
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 291 (372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Niteliği)
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 343 (472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının İşleyişi)

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Sinop Üniversitesi, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarından kısa vadeli kıdem tazminatı karşılıklarına dönem sonlarında gerekli aktarımları yapmalıdır.
  • İzleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının takibi 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı üzerinden yapılmalı ve bu hesap bilançoda gösterilmelidir.

Rapor Metni

Sinop Üniversitesi tarafından, dönem sonlarında uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarından, kısa vadeli kıdem tazminatı karşılıklarına gerekli aktarımların yapılmaması sebebiyle, bilançoda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının görünmediği tespit edilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde dönemsellik kavramı; kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı Yönetmelik maddesinde ihtiyatlılık kavramı ise; muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır şeklinde tanımlanmıştır.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 291’inci maddesinde;

(1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.

(2) Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları dönem sonunda bu hesaba kaydedilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 343’üncü maddesinde ise;

b) Borç

1) Kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kayıtlı olan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarından, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarımının dönem sonunda yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, Sinop Üniversitesi kayıtlarında yer alan toplam 201.884,18 TL tutarındaki kıdem tazminatının, 2019 yılı içerisinde ödemesinin yapılması için, yıl içerisinde 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapmak suretiyle, uzun vadeliden kısa vadeliye aktarımının yapıldığı ve ardından söz konusu hesaba borç kaydı yapılmak suretiyle bu tutarın ilgili işçilere ödendiği görülmüştür.

Söz konusu kayıtların 2020 yılı içinde düzeltildiği belirtilmişse de; 2019 yılı mizanında, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının borç kısmı 201.884,18 TL fazla görünmektedir.

Üniversite tarafından yapılan bu işlem 2019 yılı sonunda da devam ettirilmiş ve kıdem tazminatı karşılıklarının vadelerine göre gerekli aktarımları dönem sonunda yapılmamıştır.

Söz konusu aktarımlar da yapılmadığından, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlendiği 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı bilançoda yer almamaktadır.