MEHMET BALiOGLU

Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Sinop Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü’nün 2019 yılı vadeli mevduat faiz gelirlerini brüt değil net tutar üzerinden muhasebeleştirdiği tespit edilmiştir.
  • Bu durumun Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin gelirlerin gerçekleşenden fazla gösterilemeyeceği ve gayrisafi ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir.
  • Hatalı muhasebeleştirme sonucunda 2019 yılı Gelir Tablosunda 642 Faiz Gelirleri Hesabının 10.244,89 TL eksik göründüğü değerlendirilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 35
  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 54
  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 74

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Tahakkuk eden faiz gelirleri stopaj öncesi brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında muhasebeleştirilmelidir.
  • Stopaj yapılan vergiler ise 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmelidir.
  • 2019 yılı Gelir Tablosunda yer alan 642 Faiz Gelirleri Hesabındaki 10.244,89 TL’lik eksiklik düzeltilmelidir.

Rapor Metni

Sinop Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı içerisinde vadeli mevduatlardan toplam 68.299,29 TL faiz geliri elde ettiği görülmüş; ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; gerçekleşen gelirlerin olduğundan fazla gösterilemeyeceği ifade edilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in 102 Bankalar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 74’üncü maddesinde; banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısmın bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Sinop Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirleri toplamının brüt olarak 78.544,18 TL (68.299,29×1,15) olduğu, ancak 642 Faiz Gelirleri Hesabının, brüt faiz gelirlerinden stopaj tutarlarının düşülmüş haliyle, 68.299,29 TL alacaklandırıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu hatalı muhasebeleştirmelerin 2020 yılı içerisinde düzeltileceği belirtilmiş olsa da; bu uygulama sonucunda 2019 yılı Gelir Tablosunda 642 Faiz Gelirleri Hesabının 10.244,89 TL tutarında eksik göründüğü değerlendirilmektedir.