MEHMET BALiOGLU

Üniversitenin Adını Kullanan Bir Derneğin Bulunması ve Bu Derneğe Üniversite Arazinin Bedelsiz Kullandırılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Harran Üniversitesi Araştırma Hastanesi adını kullanan bir derneğin kamu arazisine bedelsiz olarak sahip olduğu tespit edilmiştir.
  • Bu durum, derneklerin kamu kurumlarının adını kullanamayacağını ve kamu kaynaklarından yararlanamayacağını belirten 29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Dernek Ve Vakıfların Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’a aykırıdır.
  • Ayrıca, kamu arazilerinin özel hukuk tüzel kişilerine bedelsiz olarak tahsis edilemeyeceği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. Maddesinde belirtilmiştir.
  • Bu nedenle, derneğe tahsis edilen arazinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi gerekmektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Dernek Ve Vakıfların Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun, Madde 2 (a)
  • Dernek Ve Vakıfların Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun, Geçici Madde 1
  • 5072 sayılı Kanun, Madde 2 (g)
  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Madde 47
  • 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis Ve Devri Hakkında Yönetmelik
  • 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Üniversite, yasa hükmüne uygun olarak derneğin kamu kurumu adını kullanma durumunu düzeltmek için gerekli idari ve yasal işlemleri başlatmalıdır.
  • Derneğe tahsis edilen arsanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi sağlanmalıdır.

Rapor Metni

“Harran Üniversitesi Araştırma Hastanesi… Derneği” adıyla başka bir deyişle kamu kurumunun adını kullanıp faaliyet gösteren derneğin mevcut olduğu ve söz konusu derneğe bedelsiz arazi tahsis edildiği tespit edilmiştir.

29.01.2004 tarih ve 25361 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan Dernek Ve Vakıfların Kamu Kurum Ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinin (a) bendi ile, dernek ve vakıfların kamu kurum ve kuruluşlarının ismini alamayacağı, kurum ve kuruluşların hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremeyeceği ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ilgili Kanun’un Geçici Madde 1’in birinci fıkrası ile Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan dernek ve vakıfların, 31.12.2005 tarihine kadar, dernek tüzüklerini veya vakıf senetlerini bu Kanun hükümlerine uygun hale getirmeleri gerektiği belirtilmiştir.

Diğer taraftan; yine 5072 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinin (g) fıkrasında kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden söz konusu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamayacağı ifade edilmiştir.

Harran Üniversitesi Senatosu’nun 20.12.2017 tarih ve 2017/35 sayılı kararı doğrultusunda Üniversite ile “Harran Üniversitesi Araştırma Hastanesi… Derneği” arasında imzalanan tarihsiz protokole istinaden, Osmanbey Kampusu alanı içinde yer alan 195/1 nolu parsel üzerinde dört dönüm arazi, alt kısmı misafirhane üst kısmı ibadethane olacak şeklide yapılması amacıyla bahsi geçen derneğe bedelsiz olarak tahsis edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceklerini hükme bağlanmıştır. 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis Ve Devri Hakkında Yönetmelik’in amacı kamu idarelerinin birbirleri arasında taşınmazlarının devri ve bedelsiz tahsisini düzenlemektir. Dolayısıyla özel hukuk tüzel kişisi olan dernekler kamu idaresi olmadığından derneğe tahsis edilen arazinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiraya verilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla üniversiteye ait taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat

yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması gibi tasarruflarda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usullerinin uygulanması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, kamu kurumlarının adını kullanarak bir dernek kurulamayacağından, Kanunun yürürlük tarihinden önce kurulan derneklerin ise Kanun’da belirtilen hükümlere uygun olarak adlarının değiştirilmesi gerektiğinden ve ayrıca bu dernek ve vakıflara kaynak aktarılamayacağından ötürü Üniversite’ce yasa hükmüne uygun olarak gerekli idari ve yasal işlemlerin başlatılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.