MEHMET BALiOGLU

Üniversitede Çalışan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Gaziantep Üniversitesi’nde işçi kadrosunda istihdam edilen personel için faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir.
  • Bu durum, ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramlarına aykırıdır.
  • Her ne kadar 2020 yılında düzeltilmiş olsa da 2019 yılı sonunda işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılığının ayrılmaması, faaliyet sonuçları ve bilançoda hatalara sebep olmuştur.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Madde 5 (Dönemsellik ve İhtiyatlılık Kavramları)
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Madde 342 (472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Niteliği)
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Madde 343 (472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının İşleyişi)
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Madde 291 (372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Niteliği)

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Üniversite, işçi statüsünde istihdam edilen personel için ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabını kullanarak karşılık ayırmalıdır.
  • Karşılık ayrılırken 630 Giderler Hesabı kullanılmalıdır.
  • Faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmalıdır.

Rapor Metni

Gaziantep Üniversitesinin işçi kadrolarında istihdam edilen personeli için faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılması gereken, kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; dönemsellik kavramı; kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı Yönetmelik maddesinde ihtiyatlılık kavramı ise; muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır şeklinde tanımlanmıştır.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 342’nci maddesinde; mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatlarının bu hesaba kaydedileceği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlık 343’üncü maddesinde; hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 291’inci maddesinde; bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için

kullanılacağı belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, Üniversitede işçi statüsünde istihdam edilen personel için ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması suretiyle karşılık ayrılması, karşılığında 630 Giderler Hesabının kullanılması ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Üniversitenin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereği, işçi statüsünde istihdam edilen personel için faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatı karşılığı ayırmadığı ve izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarını 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, her ne kadar bulgu konusu bu husus 2020 yılında düzeltilmiş olsa da, 2019 yılı dönem sonunda işçiler için mevzuat hükümlerine göre ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılığının ayrılmaması neticesinde; faaliyet sonuçları tablosunda 630 Giderler Hesabı ve bilançoda 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ayrılması gereken kıdem tazminatı tutarı kadar eksik gösterilmiştir. Ayrıca izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmaması neticesinde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı bilançoda yer almamaktadır.