MEHMET BALiOGLU

Üniversite Tüzel Kişiliğinin Kullanılması Suretiyle Hazırlanan Plan, Proje ve Teknik Rapor Hazırlama İşlerinde %15 Birim Payı Ayrılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Üniversite tüzel kişiliği kullanılarak hazırlanan plan, proje ve teknik raporlarda %15 birim payı ayrılması uygun değildir.
  • Üniversite ismi ve logosunun kullanıldığı raporlarda üniversite imkanlarının kullanılmadığı iddiası geçerli değildir.
  • Atölye ve laboratuvar bulunan birimlerde %30 birim payı ayrılması için bu alanların kullanılma zorunluluğu yoktur.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 58 (Döner sermaye)
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 58/b
  • 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 58/e

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Üniversite tüzel kişiliği kullanılarak hazırlanan plan, proje ve teknik raporlarda %30 birim payı ayrılmalıdır.

Rapor Metni

Üniversite tüzel kişiliği kullanılarak hazırlanan plan, proje ve teknik raporlardaki işlerde üniversite imkânlarının kullanılmadığı gerekçesi ile %15 birim payı ayrıldığı, tespit edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin b bendinde:

“Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u için kullanılır…”

e bendinde “…öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.” denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden, döner sermaye geliri elde eden birimlerin niteliklerine (birimin ismi, birim bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunması) göre, bu birimlerin elde ettikleri gelirin belli bir kısmının (%30-%35) bazı ihtiyaçların karşılanması için ayrılması gerektiği, ancak döner sermaye geliri elde edilen birimin imkanları kullanılmaksızın verilen hizmetler için ise daha düşük (%15) bir pay ayrılabileceği, anlaşılmaktadır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Döner sermaye başlıklı 58’inci maddesine bir bütün olarak bakıldığında ise kurum imkânlarının kullanılmasından ne anlaşılması gerektiğine yönelik olarak kanun koyucu tarafından bir tanımlama da yapılmadığı görülmektedir.

Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde;

Bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan (başta mühendislik fakültesi olmak üzere) üniversitenin çeşitli döner sermaye birimlerinde görevli öğretim elemanları tarafından özel sektör firmalarına veya diğer kamu kurumlarına sunulmak üzere çeşitli konularda planlar, projeler ve teknik raporlar hazırlandığı,

Hazırlanan plan, proje ve teknik raporların kapaklarında, üniversite isminin, üniversite logosunun, raporu hazırlayan üniversite biriminin isminin (fakülte veya uygulama ve araştırma merkezi) kısaca üniversite tüzel kişiliğinin kullanıldığı,

Hazırlanan plan, proje ve teknik raporların kapaklarında üniversite tüzelkişiliği kullanılmasına rağmen, söz konusu işlerde üniversite imkanı kullanılmadığı gerekçesi ile verilen bu hizmetlerin (plan, proje ve teknik rapor hazırlama) 2547/58-e bendi kapsamında değerlendirilerek % 15 birim payı ayırma yoluna gidildiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak;

Üniversite (ismi ve logosu kullanılarak) üniversite tüzel kişiliğinin kullanılması suretiyle hazırlanan plan, proje ve teknik raporlarda kurum imkanlarının kullanılmadığını iddia etmenin mümkün olmadığı,

2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin b bendi gereğince bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan birimlerde üretilen hizmetler için yapılacak olan kesintilerde %30 birim payı ayrılması için zaten atölye ve laboratuvarların kullanılmasının da zorunlu olmadığı,

Üniversite ismi ve logosu kullanılarak üniversite tüzel kişiliğinin kullanılması suretiyle hazırlanan plan, proje ve teknik rapor hazırlama işlerinde de %30 birim payı ayrılması gerektiği değerlendirilmektedir.