MEHMET BALiOGLU

Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Takip ve Tahsilinin Yapılmaması

Rapor Özet

  • Belediye sınırları içindeki haberleşme altyapısı kablo ve benzeri malzemelerle geçiş hakkı ücretleri takip ve tahsil edilmemektedir.
  • 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı, işletmeci kavramları tanımlanmış ve bu konuda anlaşma serbestisi sağlanmıştır.
  • 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik’te geçiş hakkı ücretleri belirtilmiştir.
  • Belediyenin sorumluluğunda olan yerlerde elektronik haberleşme hizmeti sunmak amacı ile altyapı tesisi kuran işletmeler ile sözleşme yapılması ve Yönetmelik’in ekinde yer alan ücret tarifesinde yapılan güncelleme üzerine meclis kararıyla bir ücret tarifesi belirlenmesi gerekmektedir.
  • Yapılan incelemede, Belediye tarafından herhangi bir ücret tarifesi belirlenmediği ve altyapı geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
  • Bu itibarla; mezkûr Yönetmelik hükümleri gereği Belediye tarafından söz konusu tavan tarife tutarlarına göre ücret belirlenerek geçiş hakkı bedellerinin tahsilatının sağlanması gerekmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında; “5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddesi gereği, geçiş hakkına konu olacak belediyemize ait taşınmazlara ilişkin tespit çalışması yapılacak olup 2464 Belediye Gelirleri Kanunu 97’inci maddesine istinaden ücret tarifesi belirlenecektir.” denilmektedir.

Öneriler

  • Belediyenin sorumluluğunda olan yerlerde elektronik haberleşme hizmeti sunmak amacı ile altyapı tesisi kuran işletmeler ile sözleşme yapılması ve yönetmelikte belirtilen güncellemeler üzerine meclis kararıyla bir ücret tarifesi belirlenmesi gerekmektedir.
  • 2018 yılı boyunca geçiş hakkı tahakkuk ve tahsilatının yapılmamasının Belediyeyi gelir kaybına uğrattığı ve söz konusu geçiş hakkı ücretlerine ilişkin tarifelerin belirlenmesi ve tahsilatlarının yapılması gerekmektedir.

Rapor Metni

Belediye sınırları içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde;

“…

s) Geçiş hakkı: İşletmecilere, elektronik haberleşme hizmeti sunmak için gerekli şebeke ve alt yapıyı kurmak, kaldırmak, bakım ve onarım yapmak gibi amaçlar ile kamu ve özel mülkiyet alanlarının altından, üstünden, üzerinden geçmeleri için tanınan hakları,

ş) Geçiş hakkı sağlayıcısı: Geçiş hakkına konu olan kamuya ait ya da kamunun ortak kullanımında olan taşınmazlar da dahil olmak üzere, taşınmaz sahipleri ve/veya taşınmaz üzerindeki hak sahiplerini,

z) İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketi,

…” tanımları yapılmıştır.

Yine aynı Kanun’un “Geçiş hakkının kapsamı” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasında;

Geçiş hakkı; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsar.” denilmiş olup “Anlaşma serbestisi” başlıklı 25’inci maddesinde ise;

“İşletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısı, ilgili mevzuata ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmamak koşulu ile geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere serbestçe yapabilirler. İşletmeciler, Kurum tarafından istenmesi halinde yapılan anlaşma ile ekleri ve değişikliklerini, her türlü bilgi, belge ile yazışmaları Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Geçiş Hakkı Ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk üç fıkrasında;

“(1) Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için GHS tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz.

  1. Tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar için belirtilen ücret üst sınırı hariç olmak üzere, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde yer alan üst sınırları belirten fiyatlar, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılarak tespit edilir.

  2. İlk yıldan sonraki geçiş hakkı ücretleri; bir önceki yıl geçiş hakkı ücretine en fazla Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırım yapılması suretiyle tespit edilir.” denilmiş olup aynı Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabileceği belirtilmiş, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere Belediyenin sorumluluğunda olan yerlerde elektronik

haberleşme hizmeti sunmak amacı ile altyapı tesisi kuran işletmeler ile sözleşme yapılması ve Yönetmelik’in ekinde yer alan ücret tarifesinde yapılan güncelleme üzerine meclis kararıyla bir ücret tarifesi belirlenmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu geçiş hakkı ücretleri için Belediye tarafından herhangi bir ücret tarifesi belirlenmemesi ve altyapı geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmemesi nedeniyle bu kaynaktan sağlanacak gelirlerden mahrum kalındığı görülmüştür. Bu itibarla; mezkûr Yönetmelik hükümleri gereği Belediye tarafından söz konusu tavan tarife tutarlarına göre ücret belirlenerek geçiş hakkı bedellerinin tahsilatının sağlanması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesi (s) bendi hükümleri gereği, geçiş hakkına konu olacak belediyemize ait taşınmazlara ilişkin tespit çalışması yapılacak olup 2464 Belediye Gelirleri Kanunu 97’inci maddesine istinaden ücret tarifesi belirlenecektir.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından geçiş hakkına konu olacak Belediyeye ait taşınmazların tespit çalışmalarının yapılacağı ve buna ilişkin ücret tarifesinin belirleneceği ifade edilmiş olup 2018 yılı boyunca geçiş hakkı tahakkuk ve tahsilatının yapılmamasının Belediyeyi gelir kaybına uğrattığı ve söz konusu geçiş hakkı ücretlerine ilişkin tarifelerin belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.