MEHMET BALiOGLU

Telekomünikasyon Alt Yapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Belirlenmemesi ve Herhangi Bir Tahsilat Yapılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Belediye tarafından 2018 yılı içerisinde telekomünikasyon alt yapı şebekelerine sağlanan geçiş hakkı üzerinden ücret belirlemesinin yapılmadığı ve herhangi bir tahsilatın mevcut olmadığı tespit edilmiştir.
  • Kamu idaresi cevabında, 17 Haziran 2019 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesinden 36.076,67 TL tahsil edildiği ifade edilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu
  • Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Belediyenin, telekomünikasyon alt yapı şebekelerine sağlanan geçiş hakkı üzerinden ücret belirlemesinin ve takibinin yapılması.
  • Bulgu konusu yapılan hususun takip eden denetim dönemlerinde izlenmesi.

Rapor Metni

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde;

“…

s) Geçiş hakkı: İşletmecilere, elektronik haberleşme hizmeti sunmak için gerekli şebeke ve alt yapıyı kurmak, kaldırmak, bakım ve onarım yapmak gibi amaçlar ile kamu ve özel mülkiyet alanlarının altından, üstünden, üzerinden geçmeleri için tanınan hakları,

ş) Geçiş hakkı sağlayıcısı: Geçiş hakkına konu olan kamuya ait ya da kamunun ortak kullanımında olan taşınmazlar da dahil olmak üzere, taşınmaz sahipleri ve/veya taşınmaz üzerindeki hak sahiplerini,

z) İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya

elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketi,” tanımlamaları yapılmıştır.

Aynı Kanun’un “Geçiş hakkının kapsamı” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasında;

“Geçiş hakkı; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsar.” denilmektedir.

Yine “Anlaşma serbestisi” başlıklı 25’inci maddesi:

İşletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısı, ilgili mevzuata ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmamak koşulu ile geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere serbestçe yapabilirler. İşletmeciler, Kurum tarafından istenmesi halinde yapılan anlaşma ile ekleri ve değişikliklerini, her türlü bilgi, belge ile yazışmaları Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.” şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.

Bu Yönetmelik’in “Geçiş hakkına ilişkin anlaşma” başlıklı 8’inci maddesine göre; işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısı geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabilirler. Ayrıca “Geçiş hakkı ücretleri” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için Geçiş Hakkı Sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu düzenlemeye istinaden Yönetmelik ekinde yer alan tablo incelendiğinde ayrıntısı aşağıda belirtilen şekilde tarife belirlemesinin yapıldığı görülmüştür.

Tablo 8: Geçiş Hakkı Tarifesi Üst Sınırları Tablosu

Geçiş Hakkına Konu Taşınmazların ve Yerlerin Niteliği

Ücret Üst Sınırı (Yıllık)

1

Tapuda kamu kurum ve kuruluşları adına kayıtlı taşınmazlar

Metrekaresi, taşınmazın emlak vergisine esas asgari metrekare birim değerinin yüzde 2’si

2

Büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve büyükşehir belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler

Metresi 1,00.-TL

3

Büyükşehir belediyeleri sınırları içerisinde kalan ve ilçe belediyelerinin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerler

Metresi 0,70.-TL

Buna göre, Belediye tarafından 2018 yılı içerisinde yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda telekomünikasyon alt yapı şebekelerine sağlanan geçiş hakkı üzerinden söz konusu tavan tarife tutarlarına göre ücret belirlemesinin yapılmadığı, dolayısıyla da herhangi bir tahsilatın mevcut olmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; “Telekomünikasyon Alt Yapı ve Şebekelerinden Alınması gereken geçiş hakkı bedelleri İzmir Büyük Şehir Belediyesi tarafından 17/06/2019 tarihinde 36.076,67 TL gönderilmiş ve muhasebe gelir kaydı yapılmıştır.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususa iştirak edilerek İzmir Büyük Şehir Belediyesinden 17.06.2019 tarihinde 36.076,67 TL tahsil edildiği ifade edlmiştir. 2018 yılı içerisinde yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda telekomünikasyon alt yapı şebekelerine sağlanan geçiş hakkı üzerinden söz konusu tavan tarife tutarlarına göre ücret belirlemesinin ve takibinin yapılması için bulgu konusu yapılan husus takip eden denetim dönemlerinde izlenecektir.