MEHMET BALiOGLU

Teknokentteki Firmanın Bedelsiz Olarak Üniversite Taşınır ve Taşınmazlarından Faydalanması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Şanlıurfa Teknokent bünyesindeki bir firma, üniversitenin zeytinyağı fabrikasını bedelsiz kullanarak gelir elde etmiştir.
  • Firmanın Teknokent’e kira ödemesi, üniversitenin kullanıma tahsisli arazilerinin getirisinden Teknokent’in faydalanabileceği anlamına gelmemektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik (26557 RG)
  • Madde 70: Tahsisli ve kiralanmış taşınmazların ticari amaçla kullanımı için tasarruf eden kuruluş amiri ve il defterdarının onayı gereklidir.
  • Madde 1: Hazineye ait taşınmazların devri/tahsisi bedel karşılığı olmalıdır.
  • Madde 67: Taşınmazların devri, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale ile gerçekleştirilmelidir.

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Mülkiyeti hazineye ait ve kamu idaresine tahsisli taşınmazın üçüncü kişiler lehine kullanımı için ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilmelidir.
  • Taşınmazın kullanımı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilerek bedel karşılığı olmalıdır.

Rapor Metni

Şanlıurfa Teknokent Anonim Şirketi içerisinde yer alan bir firmanın Üniversite’nin zeytinyağı fabrikasını üniversiteye her hangi bir bedel ödemeden kullandığı ve bunun karşılığı gelir elde ettiği görülmüştür.

19.06.2007 tarih ve 26557 Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70’inci maddesinde tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, için tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) onayının gerektiği belirtilmiştir.

Diğer yandan; aynı Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı birinci maddesinde Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulmasının düzenlendiği dolayısıyla bir taşınmaz devrinin/tahsisinin ancak bedel karşılığı olabileceği anlaşılmaktadır. Yine Yönetmelik’in “İhale usulleri” başlıklı 67’nci maddesinde taşınmazların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edileceği belirtilmektedir.

Dolayısıyla taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması gibi tasarruflarda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda belirtilen ihale usullerinin uygulanması gerekmektedir.

Her ne kadar söz konu firmanın Şanlıurfa Teknokent Anonim Şirketi’ne kira ödemesinde bulunduğu söylenilse de Teknokent (üniversite yarısından fazlasına ortak) ayrı bir özel tüzel kişiliği bulunan anonim şirkettir. Sadece ilgili kanunlarında belirtilen kendilerine tahsisli araziler üzerinde hüküm ve tasarufa sahiptir. Dolayısıyla üniversitenin kullanıma tahsisli (Teknokent bölgesi ilan edilmemiş) arazilerin getirisinden Teknokent’in faydalanması söz konusu değildir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde mülkiyeti hazineye ait ve kamu idaresine tahsisli bir taşınmazın özel hukuk tüzel kişisi üçüncü kişiler lehine her hangi bir tasarrufta bulunulmasında mevzuatında belirtilen ilgili makamın onayının zorunlu olduğu; yine bu tasarrufların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilerek bedel karşılığı olması gerektiği değerlendirilmektedir.