MEHMET BALiOGLU

Taşınmazlara Amortisman Ayrılmaması

Rapor Özet

Ana Konu:

  • Taşınmaz varlıklara mevzuata uygun olarak amortisman ayrılmaması ve bunların muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali tabloların, söz konusu varlıkların faydası tükenen kısmına ve bu suretle oluşan gidere ilişkin bilgi sunmadığı tespit edilmiştir.

Temel Bulgular:

  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Muhasebat Genel Müdürlüğü 47 Sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği hükümlerine göre taşınmazlara amortisman ayrılması gerekmektedir.
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre, kayda alınan duran varlıkların nevi, miktarı, edinme tarihi ve değeri ile amortisman oranına ilişkin bilgilerin takip edilmesi amacıyla Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulması gerekmektedir.
  • Maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanın muhasebeleştirilmesine ilişkin düzenleme Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 203’üncü maddesinde yer almaktadır.
  • Ancak yapılan incelemelerde, taşınmaz varlıklara mevzuata uygun olarak amortisman ayrılmaması ve bunların muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali tabloların, söz konusu varlıkların faydası tükenen kısmına ve bu suretle oluşan gidere ilişkin bilgi sunmadığı görülmüştür.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:

  • Kamu idareleri tarafından taşınmaz varlıklara mevzuata uygun olarak amortisman ayrılması ve bunların muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır.
  • Duran Varlıklar Amortisman Defteri tutularak amortisman tutarlarının doğruluğu ve güvenirliği sağlanmalıdır.
  • Maddi duran varlıklara ayrılacak amortisman tutarları, bir taraftan 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, diğer taraftan 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmelidir.

Rapor Metni

Taşınmaz varlıklara mevzuata uygun olarak amortisman ayrılmaması ve bunların muhasebeleştirilmemesi nedeniyle mali tabloların, söz konusu varlıkların faydası tükenen kısmına ve bu suretle oluşan gidere ilişkin bilgi sunmadığı görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinde amortisman işlemi, kamu idaresi hesaplarında yer alan duran varlıkların maliyetinin varlığın yararlanma ya da itfa süresine sistemli bir biçimde dağıtılması ve ilgili yıla düşen tutarın gider olarak muhasebeleştirilmesini ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. Anılan maddede ayrıca amortismana tabi varlıkları ve bunlara ilişkin esas ve usulleri belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınmıştır. Bu yetkiye istinaden yürürlüğe konulan Muhasebat Genel Müdürlüğü 47 Sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin 5’inci

maddesinde, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında izlenen taşınmazlara yararlanma süresine göre, Tebliğ ekindeki listede belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak amortisman ayrılacağı ifade edilmiştir.

Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 491’inci maddesi hükmüne göre kayda alınan duran varlıkların nevi, miktarı, edinme tarihi ve değeri ile amortisman oranına ilişkin bilgilerin takip edilmesi amacıyla Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulması gerekmektedir. Bu defterin idarelerce tutulması anılan Tebliğ hükümlerine göre ayrılan amortisman tutarlarının doğruluğunun ve güvenirliğinin sağlanması açısından önem arz etmektedir.

Maddi duran varlıklar için ayrılan amortismanın muhasebeleştirilmesine ilişkin düzenleme ise mezkur Yönetmelik’in 203’üncü maddesinde yer almaktadır. Anılan madde hükmü uyarınca maddi duran varlıklara ayrılacak amortisman tutarlarının; bir taraftan 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, diğer taraftan 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemelerde;