MEHMET BALiOGLU

Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmazın Maliyet Bedeline Eklenmemesi

Rapor Özet

Ana konu ve temel bulgular

  • Vilayetler Birliğinde yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip direkt giderleştirildiği görülmüştür.
  • Taşınmazların ekonomik değerini arttıracak harcamaların yapılması durumunda bu tutarların giderleştirilmeyip yapım aşamasında iken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi, işin geçici kabulünün yapılması veya tamamlanması halinde ise ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilerek taşınmazın maliyeti üzerine eklenmesi gerekirken yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip direkt 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmektedir.

Yasal ve düzenleyici çerçeve

  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
  • Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

  • Vilayetler Birliğince yapılan taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.
  • Vilayetler Birliğinde mevzuat hükümleri çerçevesinde taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların, geçici kabulü yapılana kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında, geçici kabul sonrası ilgili maddi duran varlık hesabında takip edilmemesi bilanço ve gelir tablosunun doğru ve güvenilir bilgi sunmamasına neden olmaktadır.

Rapor Metni

Vilayetler Birliğinde yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip direkt giderleştirildiği görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde;

“Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.”,

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde de;

“…

2) Tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer artırıcı harcamalar, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edilir. İlave edilen değer, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirilir.”

hükümleri yer almaktadır.

04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Paylarının “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“…

  1. Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu

    Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.

  2. Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan yukarıda belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir.

…” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda taşınmazların ekonomik değerini arttıracak harcamaların yapılması durumunda bu tutarların giderleştirilmeyip yapım aşamasında iken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi, işin geçici kabulünün yapılması veya tamamlanması halinde ise ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilerek taşınmazın maliyeti üzerine eklenmesi gerekirken yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip direkt 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, Vilayetler Birliğince yapılan taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Birliğimizce yapılacak, taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması mevzuata uygun olarak yapılacaktır.” denilmektedir.

Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmasının mevzuata uygun olarak yapılacağını ifade etmektedir.

Vilayetler Birliğinde mevzuat hükümleri çerçevesinde taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların, geçici kabulü yapılana kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında, geçici kabul sonrası ilgili maddi duran varlık hesabında takip edilmemesi bilanço ve gelir tablosunun doğru ve güvenilir bilgi sunmamasına neden olmaktadır.