MEHMET BALiOGLU

Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına Gönderilmemesi ve Payların Mali Tablolarda Eksik Gösterilmesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının idarece Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderilmemesi ve gönderilmeyen bu tutarın genel bütçe vergi gelirlerinden idareye aktarılması.

Temel Bulgular

  • 2022 hesap yılı sonu itibari ile gecikme zammı dâhil toplamda 342.965.994,86 TL taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderilmediği ve gönderilmeyen bu tutarın İLBANK tarafından genel bütçe vergi gelirlerinden İdareye aktarıldığı.
  • Aktarılması gereken 342.965.994,86 TL tutarının 61.650.682,21TL’sinin mali tablolarda yer almadığı ve mali tablolarda hata barındırdığı.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
  • Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik
  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • İdarenin, kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payını mevzuata uygun olarak zamanında Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına göndermesi.
  • Mali tablolarda yer alan hataların düzeltilmesi.

Rapor Metni

İdarece emlak vergileriyle beraber tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payları ilgili idareye aktarılmamış ve aktarılmayan bu payların mali tablolarda izlenilmediği görülmüştür.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinde; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar İl Özel İdarelerine veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına

bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı; tahsil edilen katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürünün birlikte sorumlu olduğu; tahsil edilen katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya katkı payının başka amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’da; ilgili belediyece tahsil edilen katkı paylarının zamanında ilgili kuruma gönderilmemesi halinde bu katkı paylarına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edileceği ifade edilmiştir.

İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2022 hesap yılı sonu itibari ile gecikme zammı dâhil toplamda 342.965.994,86 TL taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderilmediği ve gönderilmeyen bu tutarın İLBANK tarafından genel bütçe vergi gelirlerinden İdareye aktarılan paydan tahsil edildiği görülmüştür.

Ayrıca toplamda 342.965.994,86 TL olan ve aktarılması gereken bu tutarın 61.650.682,21TL’sinin mali tablolarda yer almadığı dolayısıyla 362-Fonlar Veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı, 368Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ve 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının toplam 61.650.682,21TL tutarında hata barındırdığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilip, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına gönderilmesi ve tahsili yapılan bu payların muhasebe kayıtlarında doğruyu yansıtır şekilde yer alması gerekmektedir.