MEHMET BALiOGLU

Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Hesaplarda Eksik Görünmesi ve İlgili Kamu İdaresine Eksik Gönderilmesi

Rapor Özet

  • Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının muhasebe kayıtlarında eksik göründüğü ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı için defterdarlık bünyesinde açılan emanet hesabına eksik yatırıldığı tespit edilmiştir.
  • Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere, mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirilmesi ve ilgili belediyece emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir.
  • Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde il özel idaresi tarafından açtırılan özel hesaba aktarılacağı belirtilmiştir.
  • Devam eden yıl içerisinde bu tutarların il özel idareleri olmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılacağı ve belediyelerce emlak vergisiyle beraber tahsil edilen tutarların belirtilen süreler içerisinde defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
  • Katkı payı olarak tahsil olunan tutarların katkı payı hesabına aktarılacağı süreler, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nda belirtilen süre ile aynı şekilde belirlenmiş olup, katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürü birlikte sorumludur.
  • Katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya katkı payının başka amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılır.
  • Belediyenin yıl içinde yapmış olduğu emlak vergisi tahsilatı ile Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına defterdarlıkta açılmış özel hesaba aktarılan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tutarları karşılaştırıldığında; katkı payının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında eksik muhasebeleştirildiği, Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı için defterdarlık bünyesinde açılan hesaba eksik gönderildiği ve geriye kalan tutarların ise Belediye bütçesine gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.
  • Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının ilgili muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde gösterilmesinin ve yukarıda açıklanan süreler itibariyle ilgili kuruma gönderilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında; tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının eksik hesaplanmış olduğu ve bu durumun 2019 mali yılı içerisinde 30/04/2019 tarihi itibari ile düzeltildiği ifade edilmiştir.
  • Sonuç olarak kamu idaresi tarafından taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 2019 mali yılı içerisinde muhasebe kayıtlarında doğru olarak gösterildiği ifade edilmiş olsa da 2018 yılı içerisinde bu pay tam olarak tahsil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarında eksik gösterilmiş ve ilgili kuruma olması gerekenden daha az gönderilmiştir.

Önerilen Eylem Noktaları:

  • Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının ilgili muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde gösterilmesi,
  • Yukarıda açıklanan süreler itibariyle ilgili kuruma gönderilmesi,
  • 2018 yılı içerisinde eksik olarak gönderilen katkı payının geri kalan tutarının ilgili hesaba aktarılması

Rapor Metni

Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının muhasebe kayıtlarında eksik göründüğü ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı için defterdarlık bünyesinde açılan emanet hesabına eksik yatırıldığı tespit edilmiştir.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesi uyarınca, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere, mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tahakkuk ettirilmesi ve ilgili belediyece emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir.

Aynı maddede taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı olarak tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde il özel idaresi tarafından açtırılan özel hesaba aktarılacağı belirtilmiştir.

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli

hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; 2863 sayılı Kanun gereği toplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının il özel idareleri olmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılacağı ve belediyelerce emlak vergisiyle beraber tahsil edilen tutarların belirtilen süreler içerisinde defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.

Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı payı hesabı” başlıklı 6’ncı maddesinin ilk fıkrasında katkı payı olarak tahsil olunan tutarların katkı payı hesabına aktarılacağı süreler, 2863 sayılı Kanun’da belirtilen süre ile aynı şekilde belirlenmiş olup maddenin devamında;

(2) Tahsil edilen katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürü birlikte sorumludur.

(4) Tahsil edilen katkı payının süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya katkı payının başka amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılır.” hükümlerine yer verilmiştir.

Belediyenin yıl içinde yapmış olduğu emlak vergisi tahsilatı ile Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına defterdarlıkta açılmış özel hesaba aktarılan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı tutarları karşılaştırıldığında; katkı payının 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında eksik muhasebeleştirildiği, Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı için defterdarlık bünyesinde açılan hesaba eksik gönderildiği ve geriye kalan tutarların ise Belediye bütçesine gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.

Şöyle ki, 2018 yıl sonu itibariyle yıl içinde tahsil edilen net emlak vergisi tutarı 10.617.955,21 TL, buna bağlı olarak tahsil edilmesi gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı 1.061.795,52 TL (10.617.955,21x%10=1.061.795,52) olmasına rağmen muhasebe kayıtlarında söz konusu katkı payı (geçen yıldan devreden katkı payı düşüldükten sonra) 259.836,66 TL olarak gözükmektedir. Dolayısıyla taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı, aşağıda ayrıntısı gösterilen tablodan da anlaşılacağı üzere muhasebe kayıtlarında 801.958,86 TL eksik yer almaktadır.

Tablo 7: Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına Eksik Gönderilen Katkı Payı Tutarları (TL)

Bina Vergisi

Arsa Vergisi

Arazi Vergisi

A

Tahsil Edilen Emlak Vergisi Tutarı

5.970.088,56

4.450.865,33

318.528,64

B

Ret ve İade Edilen Emlak Vergisi Tutarı

101.085,54

17.311,30

3.130,48

C

Net Emlak Vergisi Tahsilatı (A-B)

5.869.003,02

4.433.554,03

315.398,16

D

Katkı Payının* Tahsil Edilmesi Gereken Tutarı (C*0,10)

586.900,30

443.355,40

31.539,82

E

Katkı Payının Muhasebe Hesaplarında Görünen Tutarı

120.057,80

140.072,87

23.558,08

F

Geçen Yıldan Devreden Katkı Payı Tutarı

7.657,00

13.592,49

2.602,60

G

Muhasebe Kayıtlarında 2018 Yılı İçinde Görünen Katkı Payı Tahsilat Tutarı

112.400,80

126.480,38

20.955,48

H

2018 Yılı İçinde İlgili İdareye Gönderilen Katkı Payı Tutarı

112.490,88

132.101,99

22.595,59

I

Muhasebe Kayıtlarında Eksik Görünen Katkı Payı Tutarı (D-G)**

474.499,50

316.875,02

10.584,34

* Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payını ifade eder.

** Yalnızca 2018 yılı içinde tahsil edilen ve muhasebe kayıtlarında eksik görünen katkı payı tutarının hesabı

Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının ilgili muhasebe hesaplarında doğru bir şekilde gösterilmesinin ve yukarıda açıklanan süreler itibariyle ilgili kuruma gönderilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının eksik hesaplanmış olduğu ve bu durumun 2019 mali yılı içerisinde 30/04/2019 tarihi itibari ile düzeltildiği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 2019 mali yılı içerisinde muhasebe kayıtlarında doğru olarak gösterildiği ifade edilmiş olsa da 2018 yılı içerisinde bu pay tam olarak tahsil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarında eksik gösterilmiş ve ilgili kuruma olması gerekenden daha az gönderilmiştir. Dolayısıyla, 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı mali tablolarda hatalı görünmektedir.