MEHMET BALiOGLU

Taşınmaz Kira Gelirlerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • Mahalli idarelerin taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında elde edilen toplam kira gelirlerinin yıllar itibariyle izlenmesinde 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ile 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı’nın kullanılması gerekmektedir.

Temel Bulgular

  • İncelenen kamu idaresinde, yıllara yaygın kira gelirleri toplamının 7.465.870,00 TL olduğu halde, söz konusu gelirlerin takibi için yukarıdaki hesaplar kullanılmamıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 46’ıncı maddesi
  • Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 Sayılı Genel Yazısı

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir.
  • Belediye, kiraya verilen taşınmazlarından elde edilecek toplam kira gelirlerinin yıllar itibariyle izlenebilmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir.

Rapor Metni

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Detaylı hesap planları” başlıklı 46’ıncı maddesinde; “Kurumlara ait detaylı hesap planları, Bu Yönetmelikte belirlenen hesap planı çerçevesinde Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça hazırlanır.” denilmektedir.

Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Taşınmazlara İlişkin İşlemler” konulu 26.11.2014 tarihli ve 90192509-210.05.02-13278 Sayılı Genel Yazısıyla 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993- Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı ihdas edilmiştir. Buna göre; toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilecektir.

993 kodlu hesap Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer almasa da Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda bulunmaktadır. Dolayısıyla detaylı hesap planında yer alan ilgili hesabın İdarelerce, kira gelirlerinin yıllara göre takibi açısından kullanılması gerekmektedir.

2018 yılı hesabının incelemesi neticesinde; yıllara yaygın kira gelirleri toplamının 7.465.870,00 TL olduğu, buna karşılık söz konusu gelirlerin takibi için 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ile 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, taşınmaz ve işletme hakkı kiralamalarında, kiralanan yer ve kira gelirlerinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ihdas edilen nazım hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi ve mali tablolara yansıtılması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemiz kiraya verilen taşınmazlarından elde edilecek toplam kira gelirlerinin yıllar itibariyle izlenebilmesi için 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yapılacak olup gerekli çalışmalar başlatılmıştır.” denilmektedir.

Sonuç olarak Başkanlığımıza gönderilen kamu idaresi cevabında; İdarenin kiraya verilen taşınmazlarından elde edilecek toplam kira gelirlerinin yıllar itibariyle izlenebilmesi ve mevzuata uygun olarak muhasebe kaydının yapılması için gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtildiğinden, bu aşamada önerilecek başka bir husus yoktur.

Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.