MEHMET BALiOGLU

Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Taşınmaz kayıtlarının tamamlanmadığı anlaşılmıştır.
  • Yönetmelikte belirtilen taşınmazların tespit, numaralandırma, dosyalama, cins tashihi ve yeniden değerleme işlemlerine ilişkin çalışmanın tamamlanamadığı tespit edilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Taşınmaz tapu bilgilerinin temin edilerek idarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımındaki taşınmazların fiili envanterinin yapılması.
  • İlk girişlerin emlak değeri üzerinden yapılarak maliyet bedeli ve rayiç bedel çalışmasından sonra yeniden değerleme yapılması.
  • Her bir taşınmaz için numaralandırma, dosyalama ve cins tashihi işlemleri ile taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi.
  • Taşınmaz icmal cetvellerinin konsolide edilmesi.
  • Bütün bu işlemlerin yönetmelikte belirtilen tarih itibariyle tamamlanması ve taşınmazların son haliyle mali tablolarda yer alan ilgili hesaplarda gösterilmesi.

Rapor Metni

Yapılan incelemede, taşınmazlara ilişkin kayıtların tamamlanmadığı anlaşılmıştır.

Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin

Yönetmelik 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Yönetmeliğin;

“Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası ile taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak değerlendirileceği,

5’inci maddenin ikinci fıkrası ile idarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların maliyet bedeli, rayiç değeri veya iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı, üçüncü fıkrası ile taşınmazların rayiç bedelinin maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olan taşınmazların ise bu idarelerce tespit edileceği, beşinci fıkrası ile “kayıt işlemleri” nin taşınmaz giriş ve çıkış kayıtlarının tutulması ile ilgili cetvellere kaydedilmesi süreçlerini kapsayacağı, altıncı fıkrası ile söz konusu taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı, yedinci fıkrası ile taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre, harcama yetkilileri tarafından görevlendirilecek personele yaptırılabileceği,

“Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personelin, kayıtların mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını ve bu kayıtlara ilişkin bilgisayar programı, defter ve belgeleri denetime hazır şekilde sağlamakla yükümlü olduğu,

“Kayıt Şekli” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında kamu idaresi tarafından taşınmazların hangi formlara kaydedileceği, ikinci fıkrasında hazırlanan formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimi tarafından ise bu formların konsolide edilerek Yönetmeliğin ekinde bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerini oluşturulacağı, icmal cetvellerine kaydın nasıl yapılacağı ve icmal cetvellerinin ne tür bilgiler içereceği,

“Taşınmazların numaralandırılması” başlıklı 8’inci maddesinde kaydedilen her taşınmaz için bir taşınmaz numarası verileceği, “Dosyalama” başlıklı 9’uncu maddesi ile de Yönetmelik’in 7’inci maddesine göre kaydedilen her taşınmaz için taşınmaz ile aynı numarayı

taşıyan ve madde hükmünde sayılan belgeleri içeren birer dosya düzenleneceği,

“Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumun da, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı, taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemlerin idarece yapılacağı,

“Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı geçici 1’inci maddesinde ise, bu Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği,

hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, taşınmaz tapu bilgilerinin temin edilerek İdarenin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımındaki taşınmazların fiili envanterinin yapılması, ilk girişlerin emlak değeri üzerinden yapılarak maliyet bedeli ve rayiç bedel çalışmasından sonra yeniden değerleme yapılması, her bir taşınmaz için numaralandırma, dosyalama ve cins tashihi işlemleri ile taşınmaz kayıt işlemlerinin gerçekleştirilmesi, taşınmaz icmal cetvellerinin konsolide edilmesi, bütün bu işlemlerin Yönetmelik’te belirtilen tarih itibariyle tamamlanması ve taşınmazların son haliyle mali tablolarda yer alan ilgili hesaplarda gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Ancak taşınmaz işlemleri üzerinde yapılan incelemede, Kurum tarafından, Yönetmelik’te belirtilen taşınmazların tespit, numaralandırma, dosyalama, cins tashihi ve yeniden değerleme işlemlerine ilişkin çalışmanın tamamlanamadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; “Bu madde gereğince taşınmazların tashihi, numaralandırma, dosyalama cins tashihi ve yeniden değerleme işlemlerine ilişkin çalışma tamamlanmıştır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta bulguda belirtilen hususa iştirak edilmiştir. Yapılan çalışma ve düzeltme işlemleri 2019 yılında tamamlandığından bahsedilen eksik ve hatalı uygulamalar, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı ile 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının 2018 yılı mali tablolarında hatalı görünmesine sebep olmuştur. Bulgu konusu tespite ilişkin düzeltici işlemlerin yapılıp yapılmadığı takip eden denetimlerde izlenecektir.