MEHMET BALiOGLU

Su Kayıpları Tebliğinde Bahsedilen Bazı İşlerin Yapılmaması

Rapor Özet

  • Ana Konu ve Temel Bulgular: İçme-kullanma suyu sistemindeki kritik noktalarda, su basıncı sürekli ölçülüp, izlenmemektedir.
  • Su temin miktarlarının hesaplanması maksadıyla; su kaynaklarının çıkış boru hattı üzerine kaynağa en yakın noktaya, debi ölçer cihazı takılmamaktadır.
  • Önceden yapılan su depolarında, giriş ve çıkış boru hattı üzerinde, debi ölçer cihazı bulunmamaktadır.
  • Terfi merkezleri çıkışı boru hattı üzerine debi ölçer cihaz takılmamıştır.
  • İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemi planlarını sayısallaştırma çalışması bitirilmemiştir.
  • Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanı oluşturulmamıştır.
  • Yeni inşa edilen altyapı tesislerinin iş sonu projeleri, sayısal ortamda spatial yapıda yapılmamaktadır.
  • Mevcut sistemin hidrolik modellemesi yapılmamıştır.
  • Sistemin kalibrasyonu yapılmamıştır.
  • İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin entegre yönetiminde, Tebliğ, madde 12’deki şartların tamamı yerine getirilmemektedir.
  • Yüksek tüketimli abonelerin su kullanım miktarlarını uzaktan izleme sistemi mevcut değildir.
  • Sisteme rehabilitasyon yapmadan önce, su kayıp oranı belirlenmemektedir.
  • 2019 ve önceki yıllara ait Tebliğ eki listedeki formlar, internet ortamında yayınlanmamıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve:

  • İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği
  • İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği
  • 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:

  • Su Kayıpları Tebliğinde bahsedilen işlerin yapılmasıyla, su kayıp ve kaçakları azaltılacak, sonuçta kamu kaynakları daha verimli kullanılmış olacaktır.
  • Kamu idaresi cevabında; “Bulgu-1 de belirtilen Su Kayıpları Tebliğinde bahsedilen bazı eksikliklerin giderilmesi ve standartlara uygun hale getirilmesi için ilgili birimler ile koordineli bir şekilde çalışmalara başlanılacaktır. (Ek-1)” denilmektedir.
  • Sonuç olarak Kurum hatalı uygulamanın düzeltileceğini, bundan sonra mevzuata uyulacağını ifade etmiştir. Sonraki denetimlerde bu hususlar dikkate alınacaktır.

Rapor Metni

Su Kayıpları Tebliği’nde bahsedilen bazı işlerin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı, içme-kullanma suyunun etkin kullanılması ve israfının önlenmesi, su temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrol edilmesi amacıyla, 08.05.2014 tarih ve 28994 sayılı Resmi Gazetede İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’ni yayınlamıştır.

Yönetmeliğin 11’inci maddesinde, Yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenlerin, 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ve ilgili diğer mevzuata göre sorumlu olacağı ifade edilmiştir.

16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin 5’inci maddesinde, Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin; idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesini, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılmasını, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesini, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulmasını, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlanmasını, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınmasını ve etkili bir su yönetim sistemini sağlamakla yükümlü olduğu hükmü vardır. Tebliğin 6’ncı ve devamı maddelerinde ise, su kayıplarının önlenmesi, kullanılacak malzemeler, abonelik hizmetleri ve izinsiz su kullanımı konularında idarenin yapacağı işler hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.

Su kayıp-kaçağı konusunda yapılan incelemede şu hususlar tespit edilmiştir:

-İçme-kullanma suyu sistemindeki kritik noktalarda, su basıncı sürekli ölçülüp, izlenmemektedir (Efeler ve Didim ilçeleri hariç).

-Su temin miktarlarının hesaplanması maksadıyla; su kaynaklarının çıkış boru hattı üzerine kaynağa en yakın noktaya, debi ölçer cihazı takılmamaktadır.

-Önceden yapılan su depolarında, giriş ve çıkış boru hattı üzerinde, debi ölçer cihazı bulunmamaktadır.

-Terfi merkezleri çıkışı boru hattı üzerine debi ölçer cihaz takılmamıştır.

-İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemi planlarını sayısallaştırma çalışması bitirilmemiştir.

-Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanı oluşturulmamıştır.

-Yeni inşa edilen altyapı tesislerinin iş sonu projeleri, sayısal ortamda spatial yapıda yapılmamaktadır.

-Mevcut sistemin hidrolik modellemesi yapılmamıştır.

-Sistemin kalibrasyonu yapılmamıştır.

-İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerinin entegre yönetiminde, Tebliğ, madde 12’deki şartların tamamı yerine getirilmemektedir.

-Yüksek tüketimli abonelerin su kullanım miktarlarını uzaktan izleme sistemi mevcut değildir.

-Sisteme rehabilitasyon yapmadan önce, su kayıp oranı belirlenmemektedir.

-2019 ve önceki yıllara ait Tebliğ ekinde bahsedilen formlar, internet ortamında yayınlanmamıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, Üst Yöneticinin kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden Meclise karşı sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Yönetmelik ve Tebliğde bahsedilen işlerin yapılmasıyla, su kayıp ve kaçakları azaltılacak, sonuçta kamu kaynakları daha verimli kullanılmış olacaktır.

Kamu idaresi cevabında; “Bulgu-1 de belirtilen Su Kayıpları Tebliğinde bahsedilen bazı eksikliklerin giderilmesi ve standartlara uygun hale getirilmesi için ilgili birimler ile koordineli bir şekilde çalışmalara başlanılacaktır. (Ek-1)” denilmektedir.

Sonuç olarak Kurum hatalı uygulamanın düzeltileceğini, bundan sonra mevzuata uyulacağını ifade etmiştir. Sonraki denetimlerde bu hususlar dikkate alınacaktır.