MEHMET BALiOGLU

Sosyal Güvenlik Kurumuna Yersiz Ödenen Emekli Kesenekleri ile Genel Sağlık Sigortası Primlerinin Üniversite Hesabına İadesinin Sağlanamaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • İşten ayrılan veya kamu görevi son bulan kişilere ait ödenen emekli kesenekleri ve genel sağlık sigortası primlerinin SGK tarafından iade edilmediği tespit edilmiştir.
  • Kamu İdaresi, peşin ödenen ancak çalışılmayan sürelere ait fazla ödenen aylıkları ilgililerinden tahsil etmiş, ancak devlet katkısı ve primlerini SGK’ya aktaramamıştır.
  • SGK’nın keseneklerin mahsuben tahsilatına izin vermemesi nedeniyle Kamu İdaresi’nin alacaklarının tahsilatında gecikmeler yaşanmaktadır.
  • 2019 yılı sonu itibarıyla toplamda 120.135,21 TL tutarındaki alacak SGK’dan tahsil edilememiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 164’üncü maddesi
  • “Kişilerden Alacaklar” konulu 16 Sıra No.lu Tebliğ

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • SGK ile iletişimin güçlendirilerek mahsuben tahsilat sürecinin hızlandırılması gerekmektedir.
  • Alacakların zamanaşımına uğramaması için yasal süreçlerin zamanında başlatılması gerekmektedir.

Rapor Metni

Aylıklarını aldıktan sonra istifa, ücretsiz izne ayrılma, görev süresini doldurma, mahkeme kararı ile işe son verilme gibi nedenlerle işten ayrılan veya kamu görevi son bulan kişilere ait hesaplanan ve ödemesi gerçekleşen devlet katkısı emekli kesenekleri ile genel sağlık sigortası primlerinin SGK tarafından iade edilmediği tespit edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 164’üncü maddesi hükmü gereğince, aylıklar her aybaşında peşin olarak ödenmektedir. Emeklilik ve ölüm halleri hariç, görevden ayrılma hallerinde hak edilmeden peşin ödenmiş aylıktan çalışılmayan süreye ait kısmının, emeklilik keseneği Devlet katkısının tamamı ile birlikte geri alınması gerekmekte olup Kamu İdaresi peşin ödenen ancak çalışılmayan sürelere ait fazla ödenen aylıkları, devlet katkısı kesenek ve primler hariç, ilgililerinden tahsil etmiş, devlet katkısı ve primleri ise Sosyal Güvenlik Kurumu adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydederek alacak dosyası oluşturmuştur.

“Kişilerden Alacaklar” konulu 16 Sıra No.lu Tebliğ’e göre; tahakkuk evrakının işleme konulduğu ve gönderme emrinin düzenlenmiş olduğu hallerde, yapılan yersiz ödemeler, ilgilileri adına borç kaydedilerek faiziyle birlikte tahsil edilecektir. Ancak emeklilik kesenekleri Emekli Sandığına (SGK’ye) gönderilmemiş ise Sandığa gönderilecek tutardan mahsup edilecek, Sandığa gönderilecek kesenek bulunmadığı takdirde Emekli Sandığından bir yazı ile istenmek suretiyle getirtilerek nakden ya da takip eden aylarda gönderilecek keseneklerden mahsuben tahsilatı sağlanacaktır.

Uygulamada SGK, keseneklerin mahsuben tahsilatına izin vermemekte olup Kamu İdaresi tarafından Kuruma defalarca iade yazısı yazıldığı halde herhangi bir sonuç sağlanamadığı anlaşılmaktadır.

2017 yılında 62 alacak dosyasına ait 28.047,12 TL, 2018 yılında 76 alacak dosyasına ait

37.595,76 TL ve 2019 yılında 88 alacak dosyasına ait 54.492,33 TL olmak üzere, toplamda 226 alacak dosyası ile ilgili olarak 120.135,21 TL 2019 mali yılsonuna değin SGK’den tahsil edilememiştir.

Kamu İdaresi 28.01.2020 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna tekrar müracaat etmiş ve karşılıklı çalışmalar sonucunda 2017 yılına ait 62 alacak dosyasına mahsuben 12, 2018 yılına ait 76 alacak dosyasına mahsuben 22 ve 2019 yılına ait 88 alacak dosyasına mahsuben 56 kişi borcu dosyasında kayıtlı Emekli Sandığı Primlerini tahsil ederek ilgili dosyaları kapatmışsa da Üniversitenin SGK’ye yersiz ödediği kesenek ve prim alacaklarının tahsilatında yaşanan gecikmelerin, bilanço hesaplarından olan 140 Kişilerden Alacaklar Hesabındaki kayıtlı tutarın artmasına yol açtığı gibi İdarenin bu tür alacakları için yasal süreçleri işletememesi nedeniyle alacakların zamanaşımına uğraması açısından da risk oluşturduğu değerlendirilmektedir.