MEHMET BALiOGLU

Şirketin Sermaye Artışlarından Kaynaklanan İndirim Hakkının Kurumlar Vergisi Beyannamesinde Gösterilmemesi

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Şirket, sermaye artışlarından kaynaklanan indirim hakkını matrah yetersizliği nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapamamış ancak sonraki hesap dönemlerine devretmesine rağmen kurumlar vergisi beyannamesinde göstermemiştir.
  • Şirket, 2016-2019 yılları itibariyle toplam 167.946.400,00 TL sermaye artışında bulunmuştur.
  • Bu tutar, nakdi sermaye artışı üzerinden, indirimden yararlanılan yıl için T.C Merkez Bankası tarafından en son açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın % 50’sine orana isabet eden kısmı ilgili dönem kurum kazancından indirilebilir.
  • Şirketin hesaplanan indirim tutarı, kazanç yetersizliği nedeniyle ilgili olduğu hesap dönemine ait matrahın tespitinde indirim konusu yapılamamış ancak bu indirim tutarları, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın izleyen hesap dönemlerine ilişkin matrahın tespitinde indirim konusu yapılacaktır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Diğer indirimler” başlıklı 10. maddesinin 1. bendinde düzenlenmiştir.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Şirket, ilgili yıllarda arttırılan sermaye artışlarına isabet eden indirim tutarlarını 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ hükümlerine göre hesaplayarak kurumlar vergisi beyannamesinde göstermelidir.
  • Şirket, kurum kazancı olması durumunda bu tutarı indirim yoluyla kurum kazancından indirmelidir.

Rapor Metni

Yapılan incelemelerde şirketin sermaye artışlarından kaynaklanan indirim hakkının matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutarlarını sonraki hesap dönemlerine devretmesine rağmen kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmediği görülmüştür.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Diğer indirimler” başlıklı 10 uncu maddesinin ı bendinde; “Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi

beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır…

Finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın %50’si.

Bu indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap döneminden itibaren başlamak üzere izleyen her bir dönem için ayrı ayrı yararlanılır. Sonraki dönemlerde sermaye azaltımı yapılması hâlinde azaltılan sermaye tutarı indirim hesaplamasında dikkate alınmaz. Bu bent hükümlerine göre hesaplanacak indirim tutarı, nakdi sermayenin ödendiği ay kesri tam ay sayılmak suretiyle hesap döneminin kalan ay süresi kadar hesaplanır. Matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutarlar, sonraki hesap dönemlerine devrede. Bu bendin uygulanmasında sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dâhil olmak üzere, sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından veya bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan ya da ortaklar veya bu Kanunun 12 nci maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımları, indirim hesaplamasında dikkate alınmaz. Bu bentte yer alan oranı, şirketlerin aktif büyüklükleri, ortaklarının hukuki niteliği, çalışan personel sayıları ve yıllık net satış hasılatlarına göre veya sermayenin kullanıldığı yatırımdan elde edilen gelirlerin kurumun esas faaliyeti kapsamında olmayan faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşmasına göre ya da sermayenin kullanıldığı yatırımların teşvik belgeli olup olmadığına veyahut makine ve teçhizat veya arsa ve arazi yatırımları için sermayenin kullanıldığı alanlar itibarıyla ya da bölgeler, sektörler ve iş kolları itibarıyla ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veya %100’e kadar artırmaya; halka açık sermaye şirketleri için halka açıklık oranına göre %150’ye kadar farklı uygulatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.” denilmektedir.

Yukarıdaki madde hükmünden anlaşılacağı üzere indirimden finans, bankacılık ve

sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere, şartları sağlayan sermaye şirketlerinin yararlanabilmeleri mümkündür. Sermaye şirketlerinin sermaye yapılarının güçlendirilmesi amacıyla getirilen bu düzenleme uyarınca indirime konu edilecek tutarın hesaplanmasında, 01.7.2015 tarihinden itibaren ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya bu tarihten itibaren yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden, ilgili hesap döneminin sonuna kadar madde hükmüne göre hesaplanacak tutar dikkate alınacaktır.

Dolayısıyla bu indirimden faydalanma hakkı bulunan şirketin sermayedarları tarafından 2016-2019 yılları itibariyle toplam 167.946.400,00 TL sermaye artışında bulunulduğu görülmüştür. Bu tutarın maddede belirtildiği üzere nakdi sermaye artışı üzerinden, indirimden yararlanılan yıl için T.C Merkez Bankası tarafından en son açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın % 50’sine orana isabet eden kısmı ilgili dönem kurum kazancından indirilebilecektir. Ancak arttırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere indirilebilecek tutarın hesaplanmasında indirim oranı

%0 olarak uygulanacaktır. Şirketin hesaplanan indirim tutarının kazanç yetersizliği nedeniyle ilgili olduğu hesap dönemine ait matrahın tespitinde indirim konusu yapılamaması halinde bu indirim tutarları, herhangi bir endekslemeye tabi tutulmaksızın izleyen hesap dönemlerine ilişkin matrahın tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

Sonuç olarak şirket tarafından ilgili yıllarda arttırılan sermaye artışlarına isabet eden indirim tutarları 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ hükümlerine göre hesaplanarak kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmeli, kurum kazancı olması durumunda bu tutar indirim yoluyla kurum kazancından indirilmelidir.