MEHMET BALiOGLU

Şirketin Faaliyetlerinin Tamamına Yakınının Büyükşehir Belediyesi İhaleleri Kapsamında Olmasına Rağmen Şirket Tarafından Sürekli Zarar Edilmesi

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Şirketin faaliyetleri çoğunlukla büyükşehir belediyesi ihaleleriyle sınırlı ve şirket sürekli zarar ediyor.
  • 2018 beyannamesine göre son beş yılda şirketin zararları toplam 175.454.966,04 TL olarak hesaplanmıştır.
  • Şirketin faaliyet gelirleri ve giderleri arasında uyumsuzluk mevcuttur.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 3213 sayılı Maden Kanunu
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Şirket faaliyetlerini verimlilik esası çerçevesinde yürütmelidir.
  • Altyüklenicilere ihale edilen işlerde rekabet arttırılmalı ve maliyet düşürülmelidir.
  • Elde edilen gelir fazlalarıyla geçmiş yıl zararları ve şirket borçları azaltılmalıdır.

Rapor Metni

Şirketin faaliyetleri incelendiğinde faaliyetlerin tamamına yakınının büyükşehir belediyesi ihaleleri olmasına rağmen bu faaliyetler neticesinde şirketin sürekli zarar ettiği görülmüş olup 2018 yılı beyannamesine göre son beş yılda toplam 175.454.966,04 TL zarar ettiği tespit edilmiştir.

Şirketin faaliyet alanları arasında; hazır beton, bordür, beton parke üretimi ve dağıtımı, sıcak ve soğuk asfalt üretimi yapmak ve bu konudaki ihalelere katılmak, bu kapsamdaki tesisleri kurmak, 3213 sayılı Maden Kanununa göre her türlü madencilik faaliyetlerinde bulunmak, maden, mermer arama ruhsatnameleri almak, işletmek, başkalarından ruhsat devralmak, atıkların toplanması, taşınması, geri kazanımı, bertarafı ve işlenmesi süreçlerini gerçekleştirmek mevcuttur.” Şirketin bu kapsamdaki tüm faaliyetleri İzmir Büyükşehir Belediyesi ihaleleri kapsamında yürütülmektedir. Oysa belediye şirketleri belediyelerin

ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi görevini özel hukuk çerçevesinde yerine getirilmesinde aktif rol alan, bölgesel kalkınmaya hedefleri doğrultusunda ticaretin geliştirilmesinde katkıda bulunan, bölgenin teknolojik gelişmişlik düzeyini arttıran, sosyal maliyet-kar dengesi çerçevesinde kar elde edip elde edilen karı yine büyükşehir belediyesi bütçesine aktaran bir mekanizma amacıyla kurulan tüzel kişilerdir.

Şirketin 2018 ve 2019 yıllarında büyükşehir belediyesinden almış olduğu ihalelere ilişkin ihale bedelleri ile yaklaşık maliyeti aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tabloda görüleceği üzere şirketin almış olduğu ihalelerdeki yaklaşık maliyet ve ihale bedeli arasındaki kırım oranı bir ihale hariç %10 u geçmemiştir. Bu kapsamda şirketin yüklenici sıfatıyla büyükşehir belediyesinden almış olduğu işler sonucu elde edilen gelir ile bu işi altyüklenicilere ihale etmesi sonucu oluşan giderler, şirketin genel yönetim giderleri ile şirketin iştiraklerinin zararları sonucu oluşan giderleri karşılaması gerekmektedir. Ancak şirketin yıllar itibarıyla bu giderleri karşılayamadığı görülmüştür.

Tablo 3: Şirket Tarafından Büyükşehir Belediyesinden Alınan İhalelere İlişkin Bilgiler

İhale Şekli

İhale Kayıt Numarası

Sözleşme Tarihi

Yaklaşık Maliyet

İhale Bedeli

İşin Süresi

Kırım Oranı

21/B. Pazarlık

2018/436729

18.09.2018

462.053.901,94

416.500.000,00

180 Takvim Günü

%9,8

Açık İhale

2018/497137

26.11.2018

42.278.396,00

41.082.100,00

31.12.2019

%0,2

Açık İhale

2019/5194

6.03.2019

505.539.244,10

418.000.000,00

220 Takvim Günü

%17

Açık İhale

2019/351047

18.09.2019

2.526.001.058,85

2.303.000.000,00

1050 Takvim Günü

%8,8

Kamu idaresi cevabında şirketin faaliyetlerinin karlılığının şirketin iştiraklerinin zararları sonucu zarara dönüştüğü şirket faaliyetlerinin yıllar itibarıyla genellikle kar oluşturduğu ifade edilmiştir. Ancak şirket mali tabloları ile beyannameleri incelendiğinde geçmiş yıllarda zarar ettiği görülmüştür. Şirketin belirtilen dönemde bazı yıllarda faaliyet karı artı olsa da 690 Dönem Karı veya Zararı Hesabının zarar olarak gerçekleştiği görülmüştür.

Sonuç olarak şirketin faaliyetlerini verimlilik esası çerçevesinde yürütmesi, alt yüklenicilere ihale edilen işlerde rekabetin arttırılarak maliyetin düşürülmesi, elde edilen gelir fazlalarıyla geçmiş yıl zararlarının ve şirket borçlarının azaltılması gerekmektedir.