MEHMET BALiOGLU

Sermaye Giderleri Tertibinden Ödenmesi Gereken Harcamaların Farklı Bir Tertipten Ödenmesi

Rapor Özet

Ana Konu ve temel bulgular

  • Belediye bütçesinin sermaye giderleri tertibinde yer alması gereken bazı menkul, gayrimaddi hak alımları ile menkul ve gayrimenkul mallarına ilişkin bakım-onarım harcamalarının mal ve hizmet alım giderleri tertibinde izlendiği tespit edilmiştir.
  • Belediyenin 2021 yılı mali işlemlerinin incelenmesi neticesinde; yukarıda belirtilen tutarları aşan menkul mal alımı ile menkul mal bakım ve onarımlara ve gayrimenkul malların bakım ve onarımlarına ilişkin bazı harcamaların bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer almadığı tespit edilmiştir.
  • Belediyenin aynı zamanda Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda Sermaye Giderleri Hesabının noksan görünmesine neden olarak.

Yasal ve düzenleyici çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin hüküm bulunmayan hallere ilişkin 508. maddesi
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin bütçe hazırlama rehberi başlıklı 511. maddesi
  • 2021-2023 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinin cari giderler başlıklı 3.5.1.1 maddesi
  • 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcanmasına İlişkin Esaslar”a ilişkin (E) cetvelinin 31. maddesi

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

  • Belediyenin, bütçe hazırlama rehberinde ve mevzuatlarda yer alan hükümlere uygun olarak hareket etmesi ve sermaye giderlerini doğru bir şekilde sınıflandırması gerekmektedir.
  • Belediyenin, sermaye giderlerine ilişkin harcamalarını bütçenin sermaye giderleri tertibinde izlemesi ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda Sermaye Giderleri Hesabını eksiksiz olarak göstermesi gerekmektedir.
  • Belediyenin, konu ile ilgili gerekli hassasiyeti göstermesi ve gerekli önlemleri alması gerekmektedir.

Rapor Metni

Bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer alması gereken bazı menkul, gayrimaddi hak alımları ile menkul ve gayrimenkul mallara ilişkin bakım-onarım harcamalarının mal ve hizmet alım giderleri tertibinde izlendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 508’inci maddesinde; bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Hazine ve Maliye Bakanlığınca (Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca) genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için yapılan düzenlemelerin esas alınacağı belirtilmiştir. Bununla beraber aynı Yönetmeliğin “Bütçe hazırlama rehberi” başlıklı 511’inci maddesinde ise; Bakanlıkça, bütçe uygulamalarını yönlendirmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bütçe Hazırlama Rehberi hazırlanacağı ve mahalli idare birimlerine duyurulacağı hüküm altına alınmıştır.

2021 yılı itibariyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan bütçe hazırlama rehberi olmadığından Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının yaptığı düzenlemelerin esas alınacağı açıktır.

2021-2023 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberinin “Cari Giderler” başlıklı 3.5.1.1 maddesinde; cari giderler grubunun, cari giderler ve cari transferlerden oluştuğu; ihtiyacın nereden ve hangi usulle temin edileceğine bakılmaksızın vergiler dâhil olmak üzere;

  • Menkul mal alımlarında 25 bin Türk Lirasını,

  • Gayrimaddi hak alımlarında 20 bin Türk Lirasını,

  • Menkul malların bakım ve onarımlarında 25 bin Türk Lirasını,

  • Gayrimenkullerin bakım ve onarımlarında 55 bin Türk Lirasını,

aşan tutarların “03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri” tertiplerinden ödenemeyeceği, “06- Sermaye Giderleri”ne ilişkin olarak yukarıdaki limitlerin uygulanmasında toplam proje ödeneğinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Nitekim 31.12.2020 tarihli ve 31351 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcanmasına İlişkin Esaslar”a ilişkin (E) cetvelinin 31’inci maddesinde de; yukarıdaki bütçe hazırlama rehberinde yer verilen açıklamalar yinelenmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; menkul mal ve gayrimaddi hak alımı ile menkul ve gayrimenkul malların bakım ve onarımlarında yukarıda yer verilen tutarları aşan harcamaların, 830.03-Mal ve Hizmet Giderleri Hesabı yerine 830.06-Sermaye Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Belediyenin 2021 yılı mali işlemlerinin incelenmesi neticesinde; yukarıda belirtilen tutarları aşan menkul mal alımı ile menkul mal bakım ve onarımlara (Örneğin; 1071, 1489, 1600 ve 1808 no.lu yevmiyeler) ve gayrimenkul malların bakım ve onarımlarına (Örneğin; 166, 560, 2251 ve 2814 no.lu yevmiyeler) ilişkin bazı harcamaların bütçenin sermaye giderleri tertibinde yer almadığı tespit edilmiştir. Söz konusu durum Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda Sermaye Giderleri Hesabının noksan görünmesine neden olmuştur.

Kamu idaresi cevabında, konu ile ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.