MEHMET BALiOGLU

Satışı Yapılan Taşınmazların Kayıtlı Değeri Değil Satış Bedelleri Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması

Rapor Özet

Ana konu

  • İdare tarafından 2018 yılında yapılan taşınmaz satış ihalelerinde satış bedeli üzerinden muhasebe kaydı yapılması.
  • Temel bulgular

    • Satış bedeli üzerinden muhasebe kaydı yapılması nedeniyle taşınmaz envanteri ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk oluştu.
    • Satılamayan taşınmazlar için amortismanlar ile ilgili muhasebe kaydı yapılmadı.

    Yasal ve düzenleyici çerçeve

    • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187 nci maddesi “Maddi Duran Varlıkların Satılması”.
    • Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik.

    Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

    • İdarenin taşınmaz satışlarının muhasebe kayıtları taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden gerçekleştirilmelidir.
    • Satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması yapılmalı.
    • Arsa ve araziler için kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına kayıt yapılmalı.
    • Diğer maddi duran varlıklar için net değeri ile satış bedeli arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına kayıt yapılmalı.
    • Satış bedelleri ilgisine göre 100-Kasa veya 102-Bankalar hesabına ya da ilgili diğer hesaplara kaydedilmeli.

    Rapor Metni

    İdare tarafından 2018 yılında yapılan taşınmaz satış ihalelerinde, satışı yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil, satış bedeli üzerinden yapıldığı ve bu şekilde muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir.

    Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 187 nci maddesinin “Maddi Duran Varlıkların Satılması” başlıklı “d” bendinde;

    Amortisman ayrılmış olan varlıkların net değeri, kayıtlı değerden ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan tutardır. Devir ve trampa satış hükmündedir. Maddi duran varlıkların satış işlemleri sırasında; amortismana tabi olanlarda net değeri, diğerlerinde kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında fark olması durumunda, öncelikle oluşan olumlu veya olumsuz, ilgili varlık hesabı ve gelir veya gider hesaplarına kaydedilerek satış işlemi muhasebeleştirilir.

    Denilmektedir.

    Yine aynı Yönetmeliğin, 250-Arsa ve Araziler Hesabının işleyişini düzenleyen 189 uncu, 251-Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının 191 inci ve 252-Binalar Hesabının 193 üncü maddelerinde, satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması; arsa ve araziler için kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına, diğer maddi duran varlıklar için satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir. Satış bedelleri ise ilgisine göre 100-Kasa veya 102-Bankalar hesabına ya da ilgili diğer hesaplara kaydedilecektir.

    Yapılan incelemede ise; idarenin satmış bulunduğu taşınmazlara ait muhasebe kayıtlarının taşınmazların satış değeri esas alınarak yapıldığı görülmüştür. İdarenin yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde taşınmaz satışlarının muhasebe kayıtlarını, taşınmazların kayıtlı değerlerini esas alarak gerçekleştirmesi gerekmektedir.

    Kamu idaresi cevabında; “Mülkiyetleri Belediyemize ait olan ve satış işlemleri Tapu Müdürlüğünde tamamlanan taşınmazların çıkış işlemleri Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin Kayıt ve Kontrol Usul ve Esaslarına istinaden satış bedelleri üzerinden yapılmakta olup, muhasebe kayıtları yapılmak üzere Mali Hizmetler Müdürlüğü’ne gönderilmektedir. Bundan sonraki süreç ise ilgili Müdürlük tarafından tamamlanmaktadır.”

    Denilmektedir.

    Sonuç olarak İdarenin taşınmaz satışlarının muhasebe kayıtları, taşınmazların kayıtlı değerleri esas alınarak gerçekleştirilmelidir. Mali hizmetler müdürlüğü; satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması; arsa ve araziler için kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına, diğer maddi duran varlıklar için satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu/olumsuz farkların ilgisine göre 600/630 hesaplarına, satış bedellerini ise ilgisine göre 100-Kasa veya 102-Bankalar hesabına ya da ilgili diğer hesaplara kaydetmelidir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir