MEHMET BALiOGLU

Satışı Yapılan Arsa ve Arazilerin Çıkış Kayıtlarının Maddi Duran Varlıklar Hesabından Yapılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Arsa ve arazi satışlarının muhasebe kayıtlarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkış işlemleri yapılmadığı tespit edildi.
  • Satışların gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde kayıt altına alınmaması, mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliğini olumlu yönde etkileyecektir.
  • Taşınmazların satışlarında taşınmazın kayıtlı bedeli ile ilgili maddi duran varlık hesabından çıkışının kayıt altına alınması gerekmektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabını işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesi.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Arsa ve arazi satışlarında taşınmazın kayıtlı bedeli ile 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkarılması.
  • Satış bedeli ile kayıtlı bedeni arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabında, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabında izlenmesi.

Rapor Metni

Arsa ve arazi satışlarının, muhasebe işlemlerinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkış kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Söz konusu durumun muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında uyumsuzluğa yol açtığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabını işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesinde,

“…

  1. Alacak

    1. Satılan arsa ve arazilerin, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, satış bedeli ile kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir…

Hükmü bulunmaktadır.

Satışı yapılan arsa ve arazilerin kayıtlı değeri ile 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkışının yapılması gerekmektedir. Ancak satışı yapılan arsa ve arazilerin ilgili maddi duran varlık hesabının kaydından çıkarılmadığı görülmüştür.

Taşınmaz satışlarının gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde kayıt altına alınması mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliğini olumlu yönde etkileyecektir. Taşınmazların satışlarında taşınmazın kayıtlı bedeli ile ilgili maddi duran varlık hesabından çıkışının kayıt altına alınması gerekmektedir.

Arsa ve arazi satışlarında taşınmazın kayıtlı bedeli ile 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkarılması; satış bedeli ile kayıtlı bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabında, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Taşınmaz mal programının, gelir programına entegre olmaması sebebiyle bulguda belirtilen noksanlıklar ortaya çıkmaktadır. Taşınmaz takip programı konusunu ilgilendiren müdürlükler ile gerekli çalışmalara başlanmış olup, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden kayıtlardan çıkarılması sağlanacaktır.

Denilmiştir.

Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen hususlar İdare tarafından kabul edilerek gereğinin yapılacağı bildirilmektedir. Bulgumuzda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, arsa ve arazi satışlarında taşınmazın kayıtlı bedeli ile 250 Arazi ve Arsalar Hesabından çıkarılması; satış bedeli ile kayıtlı bedeli arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabında, olumsuz farkın ise 630 Giderler Hesabında izlenmemesinin mevcut mali mevzuata aykırı olduğu ve İdarenin 2018 yılı mali tablolarının gerçek durumunu tam olarak yansıtmamasına sebep olduğu

değerlendirilmiştir.

Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.