MEHMET BALiOGLU

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarafından Serdivan Belediyesine Aktarılmayan Çevre ve Temizlik Vergisi Paylarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • SASKİ tarafından Serdivan Belediyesine aktarılması gereken çevre temizlik vergisi (ÇTV) payı eksik gönderilmektedir.
  • Belediye tarafından ÇTV paylarına ilişkin muhasebe kayıtları hatalı yapılmıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • SASKİ tarafından Serdivan Belediyesine aktarılması gereken ÇTV payının eksiksiz olarak gönderilmesi gerekmektedir.
  • Belediye tarafından ÇTV paylarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.

Rapor Metni

Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi (SASKİ), Serdivan sınırları içerisinde tahsil ettiği çevre temizlik vergisinden Serdivan Belediyesine aktarması gereken payı eksik göndermektedir. Serdivan Belediyesine gönderilen tutarlar muhasebe kayıtlarında yer almakta iken alacaklı olduğu tutarlar ise muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44 üncü maddenin 9 uncu fıkrasında “Su ve kanalizasyon idareleri büyük şehir dâhilindeki her ilçe veya ilk kademe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği çevre temizlik vergisi ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde öder…” hükmü yer almaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 88 inci maddesinde; “(1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

  1. Borç

    1) Gelir tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.

  2. Alacak

4) İlgili servislerden yıl içerisinde takibat servisine devredilen gelirlerden alacaklar bu hesaba alacak, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedilir…” hükmü yer almıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine istinaden SASKİ tarafından Serdivan Belediyesi sınırları içerisinde tahsil edilen çevre temizlik vergisi (ÇTV) ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zammının %80’inin düzenli olarak tahsilatı takip eden ayın 20 inci günü akşamına kadar Serdivan Belediyesine gönderilmesi gerekmektedir. Serdivan Belediyesinin de yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca SASKİ’den alacaklı olduğu çevre ve temizlik vergisi paylarından yıl içerisinde tahakkuk eden tutarları 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabında, söz konusu alacakların zamanında ödenmemesi durumunda ise 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabındaki ilgili tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında muhasebeleştirmesi gerekmektedir.

Serdivan Belediyesi, SASKİ’den alınan çevre temizlik vergisi paylarına ilişkin gönderilen tutarları 102 Bankalar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; SASKİ’ye olan borca karşılık mahsup edilen çevre temizlik vergisi paylarını ise 630 Giderler Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydı yaparak muhasebeleştirmektedir. SASKİ’den alacaklı olduğu ancak tahsil edilemeyen tutarlar ise Belediye tarafından mali tablolarda izlenmemektedir. 2018 yılı içerisinde SASKİ’den tahsil edilen veya borca karşılık mahsup edilen 1.682.721,81 TL 600 Gelirler Hesabına kayıt yapılmış, tahakkuk eden ÇTV alacaklarına ilişkin ilgisine göre 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ise herhangi bir kayıt yapılmamıştır.

SASKİ’den, Belediyeye aktarılması gereken çevre ve temizlik vergisi payına ilişkin alınan verilerden; geçmiş senelerden 2018 yılına devreden 932,539,42 TL ile 2018 yılı içerisinde ise tahakkuk eden 1.430.809,17 TL olmak üzere toplam 2.363.348,59 TL aktarılması gereken çevre temizlik vergisi payı olduğu ancak 2018 yılı içerisinde 840.000,00 TL payın Belediyeye aktarıldığı, 653.778,31 TL’lik tutarın ise Belediyenin borcuna mahsup edildiği görülmektedir. 2018 yılı içeresinde SASKİ tarafından Serdivan Belediyesine aktarılan veya mahsup edilen toplam tutar 1.493.778,31 TL’dir.

Belediyenin yapması gereken ÇTV paylarına ilişkin muhasebe kayıtlarını hatalı yapması sonucunda dönem sonu mali tablolarında; 600 Gelirler Hesabı 251.912,64 TL (1.682.721,81-1.430.809,17) fazla görünmektedir. Ayrıca ilgisine göre 120 Gelirlerden

Alacaklar Hesabı veya 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ise toplamda 869.570,28 TL [2.363.348,59-(840.000,00 + 653.778,31)] tutarında eksik olarak kayıtlara yansımıştır.

Kamu idaresi cevabında; “17.05.2019 tarih ve 276 numaralı yazı ile Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresine bildirilmiş olup, bulgu gereği ile ilgili Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından herhangi bir ödeme yapılmamıştır. İlgili yazı ektedir.” denilmiştir.

Sonuç olarak Belediye tarafından bulgumuza iştirak edilerek gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir. Ancak muhasebe kayıtlarının yılı içinde mevzuata uygun olarak yapılmaması nedeniyle, 2018 yılı mali tablolarında 600 Gelirler Hesabı 251.912,64 TL fazla görünmektedir. Ayrıca ilgisine göre 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı veya 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ise toplamda 869.570,28 TL tutarında eksik olarak kayıtlara yansımıştır.