MEHMET BALiOGLU

Pedagojik Formasyon Eğitimi İçin Görevlendirilen Bazı Öğretim Elemanlarının Gerekli Şartları Taşımaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Eğitim Fakültesi tarafından düzenlenen Pedagojik Formasyon Eğitimlerindeki Öğretmenlik Uygulaması dersi için görevlendirilen bazı öğretim elemanlarının, mevzuatın öngördüğü şartları taşımadığı tespit edilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar’ın 7’nci maddesinin (1) bendi
  • Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönergenin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (m) bendi
  • Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 13.08.2018 tarih ve E.62929 sayılı yazısı

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Yükseköğretim kurumu takdirinde olan pedagojik formasyon uygulamasına son verilmesi
  • Yukarıda belirtilen şartları taşımayan öğretim elemanlarının görevlendirilebilmesi için mevzuat değişikliği yapılması

Rapor Metni

Kurumun 2019 yılı hesabının incelenmesi sonucunda; Eğitim Fakültesi tarafından düzenlenen Pedagojik Formasyon Eğitimlerindeki Öğretmenlik Uygulaması dersi için görevlendirilen bazı öğretim elemanlarının, mevzuatın öngördüğü şartları taşımadığı, tespit edilmiştir.

Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Çerçeve Usul ve Esaslar’ın “Dersler ve Programın Süresi” başlıklı 7’nci maddesinin, “(1) Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programında yer alan dersler, Ek-1 ve Ek-2’de yer almaktadır. (…)” hükmü gereği Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı zorunlu dersleri, aynı Esaslar eki EK 1’de yer almaktadır.

Bu dersler arasında “Uygulamalı Ders” olarak 13 krediyle “Öğretmenlik Uygulamasına” da yer verilmektedir.

Uygulama Öğrencilerinin Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Öğretim Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönergenin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (m) bendinde;

“Uygulama öğretim elemanı: Öğretmenlik lisans programı, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde lisansüstü derece, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde Üniversiteler Arası Kuruldan (ÜAK) alınan doçentlik unvanından, en az birine sahip olanlardan öğretmenlik uygulamalarını, uygulama öğretmeni ile planlayan, uygulama öğrencisinin dersine fiilen katılan ve değerlendiren yükseköğretim kurumu öğretim elemanını, ifade eder” denilmektedir.

Adı geçen Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesiyle Alan Eğitimcisi, doktorasını ve/veya doçentliğini, ilgili bilim alanının eğitimi ve öğretimi (fizik eğitimi, kimya eğitimi, biyoloji eğitimi, matematik eğitimi, tarih eğitimi, din eğitimi, Türkçe eğitimi vb.) üzerine almış ve/veya ilgili alanın eğitimine ilişkin tez yönetmiş, projeler yapmış ve akademik yayınlar yapmış öğretim üyesi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Esaslar’ın “Pedagojik Formasyon Birimi” başlıklı 9’uncu maddesiyle, bir dekan yardımcısı başkanlığında eğitim bilimleri bölüm başkanı, doktorası ya da doçentliği eğitim bilimleri ve öğretmen yetiştirme alanından olan bir öğretim üyesinden oluşan birime, okullara ve öğrenci gruplarına göre, danışman öğretim elemanlarını ve rehber öğretmenleri belirleme,

görevi verilmiştir.

Bu durumda Pedagojik Formasyon Biriminin, Öğretmenlik Uygulaması için danışman öğretim elemanı görevlendirmesi; görevlendirdiği öğretim elemanlarının da, öğretmenlik lisans programı, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde lisansüstü derece, eğitim bilimleri ve alan eğitiminde Üniversiteler Arası Kuruldan (ÜAK) alınan doçentlik unvanından, en az birine sahip olması ve/veya ilgili alanın eğitimine ilişkin tez yönetmiş, projeler yapmış ve akademik yayınlar yapmış olması gerekmektedir. Görevlendirilecek öğretim elemanının alanının, uygulamaya katılacağı alandan olması hususunda ise herhangi bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede; görevlendirilen bazı öğretim elemanlarının, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Spor Bilimleri Fakültesi, Fen Fakültesi, Edebiyat Fakültesi vb. yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı oldukları; ancak, yukarıda belirtilen danışman öğretim elemanı şartlarını taşımadıkları anlaşılmıştır.

Bu uygulama, hem lisans programı öğrencileri, hem de pedagojik formasyon kursiyerleri nedeniyle oluşan talep fazlalığı nedeniyle yapılmış olsa da; bunun çözümü, yükseköğretim kurumu takdirinde olan pedagojik formasyon uygulamasına son verilmesi ya da yukarıda belirtilen şartları taşımayan öğretim elemanlarının görevlendirilebilmesi için mevzuat değişikliği yapılmasıdır. Yönerge ve Esaslara aykırı görevlendirme yapılması değildir.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 13.08.2018 tarih ve E.62929 sayılı yazısı, Üniversite ve Fakültedeki diğer öğretim elemanlarından yararlanmaya imkân tanımakta; ancak, bu imkânın kullanılması sırasında Yönerge hükümlerine uygun olarak hareket edilmesini istemektedir. Bu haliyle yazı, uygulama öğretim elemanı şartlarını taşımayan öğretim elemanlarının görevlendirilmesine müsaade etmemektedir.

Bu itibarla; Pedagojik Formasyon Birimi tarafından yapılan söz konusu görevlendirmelerin, mevzuat aykırı olduğu düşünülmektedir.