MEHMET BALiOGLU

Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının Yardımcı Hesap Kodlarında Süre Güncellemesi Yapılmaması

Rapor Özet

  • Belediye, geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçlarının izlendiği 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda süre güncellemelerini yapmamış ve 2022 yılı muhasebe açılış kaydında hesabın (N-4) yardımcı hesap kodundaki tutarı (N-5) olarak 2021 yılından devralmıştır. Bu durum, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile temel muhasebe ilke ve standartlarına aykırılık teşkil etmektedir.

      Rapor Metni

      Belediyenin geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabının dönemsel kayıtlarını gösteren yardımcı hesap kodlarında süre güncellemesi yapılmadığı görülmüştür.

      Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 355’inci maddesinde, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının, 358’inci maddesinde geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 356 ve 359’uncu maddelerinde de, açılış kaydını takiben bir önceki dönem faaliyet sonucunun olumlu veya olumsuz olma durumuna göre 590 yada 591 kod numaralı hesaplardan, ilgisine göre 570 veya 580 kod numaralı hesaplara aktarılacağı, dönem sonunda Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında bu hesaplar için bölümlenmiş yardımcı hesap kodlarında (N-1, N-2, N-3, N-4, N-5) kayıtlı tutarların, sürelerin güncellenmesi amacıyla söz konusu hesaplara borç ve alacak kaydedilmek suretiyle yardımcı hesap kodlarında tanımlanan dönemlerin güncel duruma uyarlanacağı, söz konusu hesaplarda kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranların da 500 Net Değer/Sermaye Hesabına ilgisine göre borç ya da alacak kaydedilmek suretiyle taşınacağı açıklanmıştır.

      Yapılan incelemede, Belediyenin geçmiş 5 yıllık faaliyet döneminde olumlu faaliyet sonucu gerçekleştiği, her yıl faaliyet sonuçlarına ilişkin tutarların 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının (N-) yıllarına ilişkin yardımcı hesap kodunda izlendiği, süre güncellemelerinin yapıldığı ve 5 yıl sonunda hesabın (N-5) yardımcı koduna taşınan faaliyet sonuçlarının 500 Net Değer/Sermaye Hesabına aktarıldığı görülmüşse de;

      • 2021 yılı içinde yalnızca hesabın (N-5) yardımcı hesap kodunda izlenen tutarın 500 Net Değer/Sermaye Hesabına aktarım işleminin yapıldığı, hesabın diğer yardımcı hesap kodlarında yer alan tutarların süre güncellemelerinin gerçekleştirilmediği,
      • 2021 yılı muhasebe kayıtlarında 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının (N-4) yardımcı hesap kodunda 2022 yılına devredilen 7.619.894,13 TL tutarındaki olumlu faaliyet sonucunun, herhangi bir muhasebe kaydı görmeden, 2022 yılı 1 numaralı açılış yevmiye kaydında hesabın (N-5) yardımcı hesap kodunda devredildiği,

        tespit edilmiştir.

        Anılan Yönetmelik’in, “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinin ikinci fıkrasının

        “(…) Bir hesabın borcuna kaydedilen tutar mutlaka başka bir hesap ya da hesapların alacağına kaydedilir. Yevmiye defterinde her zaman borç alacak eşitliği bulunur.”

        hükmü temel muhasebe ilke ve standartları üzerine kurgulanmıştır.

        Yönetmelik’in “Dönem sonu işlemleri” başlıklı 480’inci maddesinin birinci fıkrasının “b” bendinde bütçe ve ödenek hesapları dışındaki hesaplara ilişkin dönem sonu işlemleri düzenlenmiş ve “b” bendinin 14’üncü alt bendinin;

        “Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlar, bu hesapların ilgili alt bölümüne aktarılması için bu hesaba borç ve alacak kaydı yapılır.”

        hükmü de 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesap kodlarında yapılacak süre güncellemelerinin yine bir muhasebe işlemi ile gerçekleştirilmesi gerekliliğine ilişkin yukarıda açıklanan muhasebe ilke ve esaslarına ilişkindir.

        Bu itibarla, 2021 yılı içinde 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesap kodlarında süre güncellemesi yapılmaması ve herhangi bir muhasebe işlemine dayanmadan 2022 yılı muhasebe açılış kaydında hesabın (N-4) yardımcı hesap kodundaki tutarın (N-5) olarak 2021 yılından devralınması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile temel muhasebe ilke ve standartlarına aykırılık teşkil etmektedir.