MEHMET BALiOGLU

Muhasebe Kayıtlarında Değer Tespiti Yapılmadan Kaydedilmiş Taşınmazların Bulunması

Rapor Özet

Ana konu:

– Belediyeye ait 65 adet taşınmazın bir bedel belirlenmeden 0,00 TL olarak muhasebe kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir.

Temel bulgular:

– Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik uyarınca, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda elde edilen ve bir şekilde elden çıkarılanlar da dahil olmak üzere miktar ve değer olarak kayıt altına alınması gerekmektedir.

– Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği uyarınca, bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen taşınmazların maliyet bedelleri, taşınmazlardan envanteri yapılan veya bedelsiz olarak kuruma intikal eden taşınmazların tespit edilen değerleri ile muhasebeleştirilecektir.

– Kamu idaresi cevabında; “Belediyemize ait 65 adet taşınmazın Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde 0,00 TL bedelle takip edildiği dolayısıyla muhasebe kayıtlarında taşınmazlara ait bilgi yer almadığı görülmüş, söz konusu durum ile ilgili değer giriş işlemleri devam etmekte olup değer giriş işlemlerinden sonra muhasebe kayıtları yapılacaktır.” denilmektedir.

Yasal ve düzenleyici çerçeve:

– Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
– Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik
– Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları:

– Kamu idaresi tarafından bulgu konusu taşınmazların bedel tespit işlemlerine başlanıldığı ve değer tespit işlemleri sonrasında muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmiş olmakla birlikte 2018 yılı içerisinde bu taşınmazlara ilişkin düzeltme kayıtları yapılmamıştır.

– Kamu idaresinin taşınmazların bedel tespit işlemlerini derhal başlatması ve değer tespit işlemleri sonrasında muhasebe kayıtlarını yapması gerekmektedir.

– Kamu idaresinin taşınmazların bedel tespit işlemlerinde bağımsız bir ekspertiz kuruluşundan yararlanması önerilmektedir.

– Kamu idaresinin taşınmazların bedel tespit işlemlerinde yerel yönetimlerin katılımını sağlaması önerilmektedir.

Rapor Metni

Belediyeye ait 65 adet taşınmazın bir bedel belirlenmeden 0,00 TL olarak muhasebe kayıtlarına alındığı görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’nci maddesinde, muhasebenin temel kavramları sayılmış olup “maliyet esası” kavramı uyarınca maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, kamu idareleri tarafından edinilen varlık ve hizmetlerin, bunların elde edilmesi için katlanılan bedelle muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre, kamu idarelerine ait

taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda elde edilen ve bir şekilde elden çıkarılanlar da dahil olmak üzere miktar ve değer olarak kayıt altına alınması gerekmektedir. Kayıt altına alınacak taşınmazların hangi değerler üzerinden muhasebe kayıtlarına alınacağı aynı maddenin ikinci fıkrasında açıklanmıştır. Bu fıkra uyarınca, tapuya kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli, rayiç değeri ya da iz bedeli ile sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli ile kayıtlarda takip edilmesi gerekmektedir.

250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar Hesaplarının işleyişini açıklayan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 189, 191 ve 193’üncü maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; bütçeye gider kaydedilmek suretiyle edinilen taşınmazların maliyet bedelleri, taşınmazlardan envanteri yapılan veya bedelsiz olarak kuruma intikal eden taşınmazların tespit edilen değerleri ile muhasebeleştirileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Ayrıca, bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yeraltı ve yer üstü düzenleri ile binalara ilişkin tutarlar, yatırımın tamamlanıp geçici kabulün yapılması ile birlikte yatırım için katlanılan maliyet üzerinden ilgisine göre 251 veya 252 hesabında muhasebeleştirilecektir.

Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca kamu idarelerine ait taşınmazların belirtilen mevzuat hükümlerine göre tespit edilecek bedeller üzerinden muhasebe kayıtlarında yer alması gerekmektedir. Ancak, denetlenen kamu idaresinin muhasebe kayıtları incelendiğinde, ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen 65 adet taşınmazın bir bedel belirlenmeden 0,00 TL olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.

Tablo 5: Bedel Belirlenmeden Kayıtlara Alınan Taşınmazlar

Hesap Kodu

Hesabın Adı

Adet

Hesap Kodu

Hesabın Adı

Adet

250.01.01.02

Bağ Bahçe

1

250.01.02

Arsalar

14

252.01.01.07.99

Diğer Binalar

6

252.01.01.09.05

Dükkân ve İşyeri

32

252.01.01.13

Tarımsal Amaçlı Binalar

1

252.01.99

Diğer Binalar

10

251.01.07

Yollar

1

Belirtilen taşınmazlardan tapuya kayıtlı olanların değer tespit şekillerine göre maliyet bedeli, rayiç değeri ya da iz bedeli ile diğer taşınmazların ise iz bedeli ile muhasebe kayıtlarında takip edilerek mali tablolarda gerçek değerleri ile yer alması sağlanmalıdır.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemize ait 65 adet taşınmazın Kamu İdarelerine Ait

Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde 0,00 TL bedelle takip edildiği dolayısıyla muhasebe kayıtlarında taşınmazlara ait bilgi yer almadığı görülmüş, söz konusu durum ile ilgili değer giriş işlemleri devam etmekte olup değer giriş işlemlerinden sonra muhasebe kayıtları yapılacaktır.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bulgu konusu taşınmazların bedel tespit işlemlerine başlanıldığı ve değer tespit işlemleri sonrasında muhasebe kayıtlarının yapılacağı belirtilmiş olmakla birlikte 2018 yılı içerisinde bu taşınmazlara ilişkin düzeltme kayıtları yapılmamıştır. Dolayısıyla, 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar Hesabı 2018 yılı bilançosunda gerçek değerleri ile yer almamaktadır.