MEHMET BALiOGLU

Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

Rapor Özet

Raporda Özeti ve Temel Bulgular

  • 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun gereğince kesilmesi zorunlu olan ortaklık paylarının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
  • Akyurt Belediyesinin 2018 yılı bilançosunda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 784.791,33 TL olması gerekirken 607.738,92 TL olarak yer alması nedeniyle bu hesap Belediyenin mali tablolarında 177.052,41 TL eksik görünmektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Kamu idaresi tarafından Belediyeye aktarılan paylardan kesilen İller Bankası sermaye payının muhasebe kayıtlarına zamanında alınması gerekmektedir.
  • Söz konusu ortaklık payının 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Rapor Metni

6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun gereğince kesilmesi zorunlu olan ortaklık paylarının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.

6107 sayılı Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında Bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu belirtilmiştir. Bu sebeple; Akyurt Belediyesi 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesine istinaden, İller Bankası Anonim Şirketinin ortakları arasındadır.

Mezkûr maddenin 3’üncü fıkrasında 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Hazine ve Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarın Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği belirtilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 178’inci maddesinde 240 hesabının kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; “Hesabın işleyişi” başlıklı 180’inci maddesinde ise idarece verilen sermayenin 240 hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Aynı zamanda mahalli idarelerin, sermayesine iştirak edilen mali kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlarına ilişkin bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mali kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir.

İller Bankası verilerine göre, Belediyeye gönderilen genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan payların toplamı üzerinden aylık yüzde iki oranında kesilen İller Bankası sermaye payının 2018 yılı toplam tutarı 177.052,41 TL’dir. Fakat Belediyenin muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda 2018 yılında 240 hesabının yalnızca açılış ve kapanış kaydında kullanıldığı ve hesaplanan bu sermaye tutarının kayıtlara alınmadığı görülmüştür. Akyurt Belediyesinin 2018 yılı bilançosunda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının 784.791,33 TL olması gerekirken 607.738,92 TL olarak yer alması nedeniyle bu hesap Belediyenin mali tablolarında 177.052,41 TL eksik görünmektedir.

Dolayısıyla, mali rapor ve tabloların doğru veri sunması ve muhasebe sistematiği açısından söz konusu ortaklık payının 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında; 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun gereğince kesilmesi zorunlu ortaklık paylarına ilişkin muhasebe kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından Belediyeye aktarılan paylardan kesilen İller Bankası sermaye payının 2019 yılında kayıtlara alındığı ifade edilse de 2018 yılı içerisinde bu payın muhasebe kayıtlarına alınmaması sebebiyle denetim görüşü verilen 2018 yılı mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı bulguda belirtilen tutar kadar hatalı gözükmektedir.