MEHMET BALiOGLU

Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Mersin Büyükşehir Belediyesinin üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ilişkin katılma paylarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edildiği.
  • 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğine ilişkin 181’inci maddesinde, bu hesabın, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarlarının ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
  • Mahalli İdareler 2018 Yılı Detaylı Hesap Planı’nda Mahalli İdare Birliklerine ait katılma payları için 363.05.04 hesap kodu bulunmaktadır.
  • Mersin Büyükşehir Belediyesi 2018 yılı detaylı mizanının incelenmesi neticesinde; kurumun çeşitli mahalli idare birliklerine 2016 yılında yaptığı katılma payı ödemelerinin 363- Kamu İdareleri Payları Hesabı yerine 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
  • Söz konusu uygulama neticesinde, kurumun 2018 yılı bilançosunda 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 1.086.898,17 TL tutarında fazla yer almaktadır.
  • Kamu idaresi cevabında; özetle, kurumun üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ödemiş olduğu katılma paylarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmesine ilişkin olarak, 26.04.2019 tarih ve 9410 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile gerekli düzeltme kaydının yapıldığı ifade edilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 5’inci ve 15’inci maddeleri
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci, 183’üncü ve 276’ncı maddeleri

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Mersin Büyükşehir Belediyesinin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine uygun olarak, üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ilişkin katılma paylarını 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında takip etmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Mersin Büyükşehir Belediyesinin üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ilişkin katılma paylarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğine ilişkin 181’inci maddesinde bu hesabın, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarlarının ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararların, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Bahsi geçen Yönetmelik’in 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının işleyişini açıklayan 183’üncü maddesine göre; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermaye bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilmelidir. Aynı Yönetmelik’in 363- Kamu İdareleri Payları Hesabının niteliğini açıklayan 276’ncı maddesinde bu hesabın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı kurumun hissedarı olduğu şirketler nezdindeki ortaklık sermayesinin izlenmesi için kullanılmakta olup, Mahalli İdare Birliklerine 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 5’inci ve 15’inci maddeleri uyarınca ödenen katılma paylarının herhangi bir şekilde mal ve hizmet üreten kuruluşlara (kurumun hissedarı olduğu şirketlere) yatırılan sermaye kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Nitekim Mahalli İdareler 2018 Yılı Detaylı Hesap Planı’nda Mahalli İdare Birliklerine ait katılma payları için 363.05.04 hesap kodu bulunmaktadır.

Mersin Büyükşehir Belediyesi 2018 yılı detaylı mizanının incelenmesi neticesinde; kurumun çeşitli mahalli idare birliklerine 2016 yılında yaptığı katılma payı ödemelerinin 363- Kamu İdareleri Payları Hesabı yerine 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Söz konusu uygulama neticesinde, kurumun 2018 yılı bilançosunda 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 1.086.898,17 TL tutarında fazla yer almaktadır.

Kamu idaresi cevabında; Özetle, kurumun üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ödemiş olduğu katılma paylarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmesine ilişkin olarak, 26.04.2019 tarih ve 9410 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişi ile gerekli düzeltme kaydının yapıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak Kurum tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş ve kurumun üyesi olduğu mahalli idare birliklerine ödemiş olduğu katılma paylarının 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında takip edilmesine ilişkin olarak gerekli düzeltme kaydının yapıldığı belirtilmiştir. Bulguda da bahsedildiği üzere, kurumun 2018 yılı bilançosunda 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 1.086.898,17 TL tutarında fazla yer almaktadır.