MEHMET BALiOGLU

Maden İşletmelerinden Alınması Gereken Maden Paylarının Takip ve Tahsil Edilmemesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yer alan maden işletmelerinden alınması gereken maden payının takip ve tahsil edilmediği tespit edilmiştir.

Temel Bulgular

  • Belediyenin mücavir alanı içerisinde yer alıp aktif olarak üretim yapan 19 adet maden işletmesi olduğu.
  • Bu işletmelerden sadece 12 tanesinin belediye maden payını yatırdığı.
  • Geri kalan 7 maden işletmesinin maden payına ilişkin Kocasinan Belediyesi tarafından 2022 yılı içinde herhangi bir takip ve tahsilat yapılmadığı.
  • Kamu idaresi eksik olan maden payı tahakkuklarını 2023 yılında yapmıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
  • 3213 sayılı Maden Kanunu
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
  • 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Kocasinan Belediyesi sınırları içerisinde faaliyette bulunan maden işletmelerinden Kanun’da belirtilen oranda belediye payının tahakkuk ve tahsili için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmeleri bilgilerinin temin edilmelidir.
  • Bu işletmelerden yıllık satış tutarlarının ve bu tutarların %0,2’si nispetinde hesaplanan belediye payının haziran ayının son günü mesai bitimine kadar Belediyeye ödenmesi konusunda gerekli işlemlerin ve buna ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılarak takip ve tahsili gerekmektedir.

Rapor Metni

Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yer alıp aktif olarak üretim yapan maden işletmelerinden alınması gereken maden payının takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Müze giriş ücretleri ile madenlerden belediyelere pay” başlıklı mükerrer 97’ inci maddesinin (b) bendinde “Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmelerince, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14’üncü maddesinde yer alan paylara ilaveten yıllık satış tutarının % 0,2 si nispetinde belediye payı ayrılır. Bu pay, Devlet hakkının Hazineye ödenmesi sırasında ruhsat sahibi tarafından ilgili belediyeye ödenir.” Aynı Kanun’un 98’ inci maddesinde ise, “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun’a göre alınacak vergi, harç ve katılma payları hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bunların ek ve tadilleri hükümlerinin uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

3213 sayılı Maden Kanunu’nun 14/2/2019 tarihli 7164 sayılı Kanun’un 14’ üncü maddesi ile “Devlet Hakkı” başlıklı 14’ üncü maddesine “Devlet hakkının tamamı, her yıl haziran ayının son gününe kadar ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılır.” şeklinde eklenen cümle ile Devlet payının ödeme zamanı belirlenmiştir. Buna göre, yukarıda belirtilen Kanun hükümleri gereğince maden ruhsat sahipleri, yıllık satış tutarının % 0,2 nispetindeki belediye payını, Devlet hakkının Hazineye her yıl ödenmesi zamanı olan Haziran ayının son günü mesai bitimine kadar Belediyeye yatırmak zorundadır. Belediye payının ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda da, 213 ve 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

Yapılan incelemede, belediyenin mücavir alanı içerisinde yer alıp aktif olarak üretim yapan 19 adet maden işletmesi olduğu, bu işletmelerden sadece 12 tanesinin belediye maden payını yatırdığı, geri kalan 7 maden işletmesinin maden payına ilişkin Kocasinan Belediyesi tarafından 2022 yılı içinde herhangi bir takip ve tahsilat yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi eksik olan maden payı tahakkuklarını 2023 yılında yapmıştır.

Bu itibarla, Kocasinan Belediyesi sınırları içerisinde faaliyette bulunan maden işletmelerinden Kanun’da belirtilen oranda belediye payının tahakkuk ve tahsili için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden işletmeleri bilgilerinin temin edilerek, bu işletmelerden yıllık satış tutarlarının ve bu tutarların %0,2’si nispetinde hesaplanan belediye payının haziran ayının son günü mesai bitimine kadar Belediyeye ödenmesi konusunda gerekli işlemlerin ve buna ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılarak takip ve tahsili gerekmektedir.