MEHMET BALiOGLU

Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının Kullanılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Belediye, cari dönem ve gelecek dönemlere ait maddi duran varlık kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerini 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlemiyor.
  • Bu durum, mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engelliyor.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Belediye, kira sözleşmelerinden doğan cari dönem ve gelecek dönemler maddi duran varlık kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerini, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlemeye başlamalı.

Rapor Metni

Belediyenin tahsil edeceği cari dönem ve gelecek dönemlere ait maddi duran varlık kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerini 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlemediği tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi; kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle, garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağını hükme bağlamıştır.

Söz konusu madde gereği yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ilgili husus düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelikler uyarınca, varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile kamu idarelerinin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemler ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülükler ile kamu idarelerinin her türlü garanti ve taahhütlerinin nazım hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 306/U maddesinde 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının kullanılma amacı;

Bu hesap, kamu idarelerine ait maddi duran varlıklardan kiraya verilen veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilenlere ilişkin olarak sözleşmelerinde yer alan kira ve irtifak hakkı gelirlerinin izlenmesi için kullanılır.” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinde yapılan atıf ile Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan nazım hesaplara ilişkin ilkelerin il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliği için de uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu çerçevede kira sözleşmelerinden doğan cari dönem ve gelecek dönemler maddi duran varlık kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin; Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yer alan 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının uygun alt kodlarında izlenmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemizin tahsil edeceği maddi duran varlık kira ve irtifak hakkı gelirleri, 2019 mali yılı işlemlerinde 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlenmesi sağlanmış olup Genel Muhasebe Yönetmeliği 306/U hükümlerine uygun hale getirilmiş olup ilgili kayıtlar sunulmuştur.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından kurumun elde edeceği maddi duran varlık kira ve irtifak hakkı gelirlerinin Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak ilgili nazım hesapta takibinin sağlandığı ifade edilmiş olmakla birlikte bu işlemler 2019 yılında yapıldığından, denetim görüşü verilen 2018 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Kira sözleşmelerinden doğan cari dönem ve gelecek dönemler maddi duran varlık kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlenmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir.