MEHMET BALiOGLU

Kurumun Faiz Gelirlerinden Banka Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Kurumun 2019 yılı faiz gelirleri brüt olarak kaydedilmemiş ve stopaj gideri muhasebeleştirilmemiştir.
  • Bu durum, ‘Tüm gelir ve giderlerin gösterilmesi’ ilkesine aykırıdır ve 600-Gelirler ve 630-Giderler hesaplarının yılsonu bakiyelerinin 120.494 TL eksik görünmesine neden olmuştur.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 19, Fıkra 8
  • Gelir Tablosu İlkeleri, ‘Tüm gelir ve giderlerin gösterilmesi’ ilkesi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Banka faiz gelirlerinin brüt olarak kaydedilmesi ve stopajın 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
  • Sorunun Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminden kaynaklandığı düşünülerek Hazine ve Maliye Bakanlığı ile iletişim kurulmalıdır.

Rapor Metni

Kurumun 2019 yılı içinde elde ettiği net faiz gelirlerinin 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği, bu gelire ilişkin banka tarafından peşin kesilen gelir vergisi için ise 630-Giderler Hesabına kayıt yapılmadığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 102 Banka hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 19’uncu maddesinin 8’inci fıkrasına göre;

Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630-Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir.

Buna göre; brüt getiri kadar 600 Gelirler Hesabı alacaklandırılmalı, karşılığında ise faiz gideri kadar 630-Giderler Hesabı ile net gelir tutarı kadar 102 Banka Hesabı borçlandırılmadır. 102-Banka Hesabına aktarılan tutar aynı zamanda 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilmelidir.

Faiz geliri için ödenen stopajın muhasebeleştirilmemesi, Gelir Tablosu İlkelerinden “Tüm gelir ve giderlerin gösterilmesi” ilkesine aykırı olarak elde edilen faiz gelirinin brüt olarak değil de net olarak gelir kaydedilmesi anlamına gelmektedir. Bu şekilde yapılan muhasebe kaydı, gelir tablosu hesaplarından 600-Gelirler ve 630-Giderler hesaplarının yılsonu bakiyeleri 120.494 TL olması gerekenden az görünmesine neden olmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, banka faiz gelirlerinin brüt olarak kaydedilmesi, bu gelirden doğan stopajın 630-Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmesi, böylece ödenen yükümlülüklerin mali tablolara gerçek durumları itibariyle yansıtılması gerektiği, sorunun Kurum tarafından kullanılan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminden kaynaklanması nedeniyle sorunun giderilmesini teminen Hazine ve Maliye Bakanlığıyla gerekli iletişimin sürdürülmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Kurumca, söz konusu gider 2020 yılında geçici olarak 630.03.04.03.90 Diğer Vergi, Resim ve Harçlar ve Benzeri Giderler ekonomik koduna kaydedilmekte ise de 2019 yılında böyle bir kayıt da yapılmadığından 630-Giderler Hesabı 2019 yılı mali tablolarına 120.494 TL eksik şekilde yansımıştır.