MEHMET BALiOGLU

Konusu Aynı Olan Bazı Mal ve Hizmet Alımı İşlerinin Parçalara Bölünerek Alınması ve Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Olmadan %10’luk Limitin Aşılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • İlaç ve tıbbi malzeme alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22-d maddesinden faydalanmak amacıyla işlerin parçalandığı tespit edilmiştir.
  • Aynı tarihlerde aynı firmalardan limitin üzerinde birçok alım yapıldığı belirlenmiştir.
  • Toplam alımların %66’sının Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri kapsamında yapıldığı görülmüştür.
  • Doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların süreklilik kazandığı ve Kanun’un 21 ve 22. maddelerine göre yapılan harcamaların yıllık toplamının toplam alımların %66’sını geçtiği, ancak Kamu İhale Kurulu’ndan bu konuda herhangi bir görüş alınmadığı tespit edilmiştir.
  • Aynı ay içerisinde aynı firmadan limitin çok üzerinde mal alımları yapıldığı anlaşılmıştır.
  • Firmalara yapılan ödemelerde tahakkuk sırasına tam olarak uyulmadığı ve eski tarihlerde alınan malzemelerin bedeli ödenmeden yeni alınan malzemelerin bedellerinin ödendiği belirlenmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi (Temel İlkeler)
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesi
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22-d maddesi
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22-f maddesi
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesinin (ı) bendi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • İhtiyaçların uygun şartlarla karşılanması, alımlarda rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla Kamu İhale Kanunu’nun koymuş olduğu ilkelere göre hareket edilmesi.

Rapor Metni

Konusu aynı olan, aynı tarihlerde ve aynı firmalardan temin edilen ilaç ve tıbbi malzeme alımı işlerinin 4734 sayılı Kanunun 22-d maddesinden faydalanmak amacıyla parçalara bölündüğü, aynı tarihlerde aynı firmalardan limiti aşan birçok alımın olduğu, ayrıca toplam alımlarının %66 sının Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri kapsamında yapıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde de; İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemeyeceği, Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemeyeceği, Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulleri olduğu, diğer ihale usullerinin Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabileceği, hususları hüküm altına alınmıştır. Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinde “Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede doğrudan temin yöntemi ile alımların süreklilik kazandığı ve Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerine göre yapılan harcamaların yıllık toplamının toplam alımların %66 sını geçtiğinin bununla ilgili Kamu İhale Kurulundan herhangi bir görüş alınmadığı görülmüştür. Kurum yetkilileri konuyla ilgili olarak Hastane mali durumunun iyi olmaması nedeniyle ödemelerin geç yapıldığı ve firmaların ihalelere girmediğini şifahen belirtmiş olsa da yapılan doğrudan temin alımları incelendiğinde aynı ay içerisinde aynı firmadan limitin çok üzerinde mal alımları yapıldığı anlaşılmıştır.

2019 yılında alımı yapılan toplam 79.932.647,00 TL tutarındaki malzemenin

15.760.121,00 TL si 22-d maddesine göre yapılmış, örneğin bir firmadan 755.825,00 TL, başka bir firmadan 695.491,00TL, diğer bir firmadan 793.207,00 TL tutarında aynı nitelikteki malzemeler alınmıştır. 37.358.115,00 TL tutarındaki malzeme ise Kanun’un 22-f maddesine göre yapılmış ve benzer uygulamalar devam etmiştir. Firmalara yapılan ödemelerde ise tahakkuk sırasına tam olarak uyulmamış ve eski tarihlerde alınan malzemelerin bedeli ödenmeden yeni alınan malzemelerin bedelleri ödenmiştir.

İhtiyaçların uygun şartlarla karşılanması, alımlarda rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması amacıyla Kamu İhale Kanunu’nun koymuş olduğu ilkelere göre hareket edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.