MEHMET BALiOGLU

Kesin Kabulden İtibaren Yükleniciye Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yapılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Yapım işlerinde kesin kabulden sonra yüklenici ve alt yüklenicinin 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti (4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi) göz ardı edilerek bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir.
  • Bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması için öncelikle teknik heyet raporu ile giderin kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespit edilmesi gerekmektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi
  • Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Bakım onarım gideri yapılmadan önce teknik heyet oluşturulmalı ve giderin kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığı tespit edilmelidir.
  • Kullanım hatasından kaynaklı giderler bütçeden karşılanmalı, yüklenici kusurundan kaynaklanan giderler ise yükleniciden (sulhen veya dava yoluyla) tahsil edilmelidir.
  • Örneğin şiddetli rüzgâr nedeniyle bir çatı hasarında sadece meteoroloji raporu yeterli olmayıp, yapının teknik şartnamesine göre söz konusu rüzgâra dayanıklılık da teknik heyet veya bilirkişiler tarafından tespit edilmelidir.

Rapor Metni

Yapım işlerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabulden itibaren yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir ‘teknik heyet tespit raporu’ bulunmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.

Oysa 4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri gereğince yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gerekmektedir.

4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müddeti devam eden kamu binalarında, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarımın kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespit ettirilmesi, kullanım hatasından kaynaklı bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklanan bakım onarımın yüklenici marifetiyle yaptırılması, sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsil edilmesi gerekmektedir.

Örnek olarak şiddetli bir rüzgâr veya fırtına ile bir çatının uçması veya zarar görmesi durumunda sadece meteorolojiden alınan raporun tek başına yeterli olmayacağı, bununla birlikte ilgili yapının Teknik Şartnamesi referans alınarak yapılacak teknik hesaplamalara göre ilgili çatının söz konusu şiddetteki rüzgâra dayanıp dayanmayacağının da bir teknik

heyet tarafından veya mahkemenin tayin ettiği teknik bilirkişiler marifetiyle tespiti gereklidir.

Sonuç olarak belirtilen hususlara uyulmamasının yersiz kamu harcamasına yol açması suretiyle kamu zararı üretme potansiyeli içerdiği değerlendirilmektedir.