MEHMET BALiOGLU

Kamu İhale Kurumundan Uygun Görüş Alınmaksızın Mal Alımlarına İlişkin Yasal Limitlerin Aşılması

Rapor Özet

  • Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal alımlarının mevzuatta öngörülen %10’luk sınırı aşmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir.

Ana Konu

  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendinde, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılacak mal alımlarının yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmektedir.

Temel Bulgular

  • 2018 yılında 4734 sayılı Kanun 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi uyarınca yapılan harcama tutarı 4.255.449,00 TL’dir.
  • Buna göre Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan yapılan harcama tutarı 2.853.324,92 TL’dir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
  • Kamu İhale Genel Tebliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Kamu idarelerinin, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılacak mal alımlarının yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşmaması gerekmektedir.
  • Kamu idarelerinin, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılacak mal alımlarını ayrı ayrı takip etmeleri gerekmektedir.

Rapor Metni

Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal alımlarının mevzuatta öngörülen

%10’luk sınırı aşmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarece uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’inci maddesinin (ı) bendinde “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir. Kanun metninde yer alan “parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamalar” ibaresinden söz konusu Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendinin kastedildiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nde, yukarıda yer verilen Kanun hükmünün uygulanmasına ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

Söz konusu Tebliğ’in “4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrasında; kurum ve kuruluşların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları, burada önemli olan hususun, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin %10’unun aşılıp aşılmaması olduğu, üçüncü fıkrasında Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamaların, toplam ödeneklerin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip edecekleri ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlara sınırlama getirildiği, söz konusu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak

ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı, kurum ve kuruluşların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin de söz konusu düzenlemeyi takip edecekleri anlaşılmaktadır.

Ancak yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımlarında, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir.

Tablo 9: 4734 Sayılı Kanunun 21/f ve 22/d Maddeleri Kapsamında Yapılan Belediye Harcamalarının %10 Sınırını Aşan Tutarları

Mal Alım Giderleri (03.01, 03.02, 03.07.01, 06.01) (TL)

Toplam Ödenek

14.021.240,88

Toplam Ödeneğin %10’u

1.402.124,08

Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü İle Mal Alımı

4.255.449,00

Ödeneği Aşan Tutar

2.853.324,92

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, mal alımlarında kullanılmak üzere konulan ödeneklerin %10’u 1.402.124,08 TL’dir. 2018 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’inci maddesinin (d) bendi uyarınca yapılan harcama tutarı ise 4.255.449,00 TL’dir. Buna göre Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan yapılan harcama tutarı 2.853.324,92 TLdir.

Kamu idaresi cevabında; “Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal alımlarının mevzuatta öngörülen % 10’luk sınırı aşmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir denilmektedir.

2018 Yılında mal, hizmet ve yapım işlerine ilişkin yapılan doğrudan temin ve pazarlık ihaleleri ayrı ayrı takip edilmemiş, kümülatif olarak takip edilmiştir. Mal, hizmet ve yapım işlerine esas doğrudan temin ve pazarlık ihaleleri kümülatif olarak % 10’luk sınırın altında kalmaktadır.

Ancak denetim raporunda belirtilen bulgu çerçevesinde 2019 yılından itibaren % 10’luk dilimler mal, hizmet ve yapım işleri için ayrı ayrı takip edilmeye başlanmıştır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Kurum tarafından gönderilen cevapta bulguda belirtilen hususa iştirak edilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.