MEHMET BALiOGLU

İşgalli Kullanılan İdare Taşınmazları İçin Ecrimisil Alınmaması ve Tahliye İşlemlerinin Başlatılmaması

Rapor Özet

Ana Konu:

  • Belediye taşınmazlarının fuzuli işgali ve ecrimisil tahsili.

Temel Bulgular:

  • İdarenin toplam 1086 adet taşınmazının bulunduğu.
  • Bu taşınmazlardan 219 adedinin üzerine fiilen konut, işyeri gibi çeşitli binaların yapılarak işgal edildiği.
  • İşgal edilen taşınmazlar için bugüne kadar herhangi bir ecrimisil alınmadığı.
  • 2018 yılı içerisinde bu taşınmazlardan 192 adedinin ihale yapılmak suretiyle satışının yapıldığı.
  • Kalan 27 adedinin ise halen işgal halinde olduğu.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve:

  • 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu.
  • 5393 Sayılı Belediye Kanunu.
  • 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:

  • Belediyenin, işgalli kullanılan taşınmazları için mevzuat hükümlerine göre ecrimisil alması.
  • Gelir kayıplarının önlenmesi ve oluşabilecek kamu zararlarının önüne geçilmesi.
  • Satışı yapılmayıp işgale edilmeye devam edilen taşınmazlar için tahliye işlemlerinin başlatılması.

Rapor Metni

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde;

Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri” denilerek taşınmazlar kamu kaynakları arasında sayılmıştır.

Aynı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, “Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz(1) malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en

geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.

…” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince; Belediye taşınmazlarının fuzuli işgali durumunda tahliye sağlanana kadar 2886 sayılı Kanun’da düzenlenen esaslar dâhilinde ecrimisil tahsili zorunlu bulunmaktadır. Ayrıca yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli kullanımından ve gelir kayıplarının önlenmesinden sorumlu olduğu açıktır.

2018 yılı mali işlemlerinin incelenmesi neticesinde, tapu kayıtlarına göre İdarenin toplam 1086 adet taşınmazının bulunduğu; bu taşınmazlarından 219 adedinin üzerine fiilen konut, işyeri gibi çeşitli binaların yapılarak işgal edildiği, işgal edilen taşınmazlar için de bu güne kadar herhangi bir ecrimisil alınmadığı; 2018 yılı içerisinde bu taşınmazlardan 192 adedinin ihale yapılmak suretiyle satışının yapıldığı, kalan 27 adedinin ise halen işgal halinde olduğu tespit edilmiştir.

Netice olarak; işgalli kullanılan İdare taşınmazları için mevzuat hükümlerine göre ecrimisil alınması, gelir kayıplarının önlenmesi ve oluşabilecek kamu zararlarının önüne geçilmesi gerekmektedir. Ayrıca satışı yapılmayıp işgale edilmeye devam edilen taşınmazlar için de tahliye işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemiz mülkiyetindeki 27 adet taşınmazın Belediye Encümen Kararı ile satış işlemleri yapılmış olup, henüz tapu devri gerçekleşmemiştir. Söz konusu taşınmazların satış işlemleri yapıldığından tahliye işlemleri yapılmamıştır.” denilmiştir.

Sonuç olarak Başkanlığımıza gönderilen kamu idaresi cevabında; İdare mülkiyetindeki 27 adet taşınmazın Belediye Encümen Kararı ile satış işlemlerinin yapıldığı ancak henüz tapu devri gerçekleşmediği ve söz konusu taşınmazların satış işlemleri yapıldığından tahliye işlemlerinin yapılmadığı belirtilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde söz konusu taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilerek ecrimisil alınması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Dolayısıyla her ne kadar söz konusu taşınmazların ilgililerine devri gerçekleşmiş olduğu belirtilmiş olsa da hem henüz satışı yapılan 27 adet taşınmazı işgal edenlerden hem de diğer daha önce satışı yapılan taşınmazları işgal eden fuzuli şagillerden işgal tespit tarihinden itibaren geriye doğru 5 yılı geçmemek üzere ecrimisil talep edilip tahsili sağlanmalıdır.

Öte yandan yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde kaynakların etkili, ekonomik, verimli kullanımından ve gelir kayıplarının önlenmesinden sorumlu olunduğu, belediyenin yapılan tespitlere istinaden ilgili taşınmazlara mevzuat hükümlerine göre ecrimisil tahakkuk işlemleri yaparak kurumun gelir kayıplarının önlemesi, oluşabilecek kamu zararlarının önüne geçilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.