MEHMET BALiOGLU

İmar Planında Kamu Ortak Kullanımı İçin Ayrılmış Olan Alanların Özel Konutlar Tarafından İşgal Edilerek Kullanılmasına Rağmen İdarece Ecrimisil Alınmaması ve Tahliye İşlemi Başlatılmaması

Rapor Özet

  • Belediye başkanının kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımından sorumlu olduğu tespit edildi.
  • Kamu idaresinin işgal edilen alanlar için geriye dönük ecrimisil bedeli alması ve söz konusu alanların kamu ortak kullanımına sunulacak şekilde tahliye işlemlerinin başlatması gerektiği değerlendirildi.
  • Kamu idaresi cevabında; ”Bulguda belirtildiği üzere eksik yapılan ecrimisil tahakkukları yapılmaya başlanmış olup takibi sağlanacaktır.” denildi.
  • Bu aşamada önerilecek başka bir husus bulunmadığı ve başkanlığa gönderilen kamu idaresi cevabında; yapılmayan veya eksik yapılan ecrimisil tahakkuklarının yapılmaya başlandığı ve takibinin sağlanacağının belirtildiği bildirildi.
  • Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izleneceği aktarıldı.

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Belediye başkanının taşınır ve taşınmaz malları idare etme yetki ve görevi olduğu ifade edildi.
  • Kamu kaynakları arasında taşınmazların da yer aldığı belirtildi.
  • Üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı sorumluluğu olduğu vurgulandı.
  • Devlet İhale Kanunu’na göre işgal edilen taşınmaz mallar için ecrimisil talep edilebileceği ve işgal edilen taşınmazın tahliye işleminin başlatılacağı açıklandı.
  • Belediye personelinin yerinde tespitleri sonucu konut sitelerinin kamu alanlarını özel amaçlar için kullandığı ancak herhangi bir ecrimisil bedeli alınmadığı bulundu.
  • Mevzuat hükümleri çerçevesinde belediye başkanının kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımından sorumlu olduğu ve kamu idaresinin işgal edilen alanlar için geriye dönük ecrimisil bedeli alması gerektiği değerlendirildi.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin e) bendi.
  • 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinin g) fıkrası ve 11’inci maddesi.
  • 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi.
  • Kamu idaresinin işgal edilen alanlar için geriye dönük ecrimisil bedeli alması ve söz konusu alanların kamu ortak kullanımına sunulacak şekilde tahliye işlemlerinin başlatması önerildi.
  • Rapor Metni

    5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin e) bendinde belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etme yetki ve görevi belediye başkanına verilmiştir.

    5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin g) fıkrasında “Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri” denilerek taşınmazlar kamu kaynakları arasında sayılmıştır.

    Aynı Kanunu’n “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde belediyelerde üst yönetici belediye başkanı olarak belirlenmiştir. Aynı maddenin 2’nci fıkrasında “Üst yöneticiler,

    …sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, …mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.” denilmektedir.

    2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.’ denilmektedir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında da ‘İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.”hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla bu hükümlere istinaden ecrimisil talep edilmesi ve akabinde tahliye işlemi için talepte bulunulması gerekmektedir.

    Denetim ekibimizin belediye personeli ile yerinde yaptığı tespitlerde,Belediyenin hüküm ve tasarrufunda olup imar planında yeşil alan, park, yol veya otopark vs. olarak ayrılan kamusal alanların Datça ilçesindekikonut siteleri tarafından; bahçe, otopark, yapı, su deposu, sosyal alan vs. olarak özel amaçlar için kullanıldığı; ancak, Kamu idaresinin söz konusu işgalli alanlar için herhangi bir ecrimisil bedeli almadığı tespit edilmiştir.

    Tablo 6: İşgalli Olarak Kullanılan Kamusal Alanlar

    İşgal Eden Sitenin Adı veya Unvanı

    Sitenin Toplam Yüzölçümü (m²)

    Mülkiyeti Dışındaki Kullanım Alanı (m²)

    A….

    159.260,81

    36.604,538

    G….

    10.625,00

    1.397,17

    Ö….

    12.133,68

    109,462

    B….

    11.304,00

    197,94

    E….

    25.587,00

    339,042

    Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; belediye başkanının kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımından sorumlu olduğu, Kamu idaresinin işgal edilen alanlar için geriye dönük ecrimisil bedeli alması ve söz konusu alanların kamu ortak kullanımına sunulacak şekilde tahliye işlemlerinin başlatması gerektiği düşünülmektedir.

    Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtildiği üzere eksik yapılan ecrimisil tahakkukları yapılmaya başlanmış olup takibi sağlanacaktır.”denilmiştir.

    Sonuç olarak, Başkanlığımıza gönderilen kamu idaresi cevabında; yapılmayan veya eksik yapılan ecrimisil tahakkuklarının yapılmaya başlandığı ve takibinin sağlanacağı belirtildiğinden bu aşamada önerilecek başka bir husus bulunmamaktadır.

    Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.