MEHMET BALiOGLU

İdarenin Bazı Borçlarının Mali Tablolarda Tam ve Doğru Olarak Yer Almaması

Rapor Özet

Ana Konu

  • İdarenin mali tablolarında bazı borçlarının eksik tutarla izlendiği, bazı borçlarının ise vade yapısına uygun olarak muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.

Temel Bulgular

  • İdarenin mali tablolarında kamu kurum ve kuruluşlarına olan borcu 656.294.043,00 TL olarak görünürken, İller Bankasına bildirilen borcun toplam tutarı 1.004.556.387,41 TL’dir. Bu da 348.262.344,41 TL tutarındaki borcun mali tablolarında eksik olarak izlendiği anlamına gelmektedir.
  • Ayrıca İdarenin yapılandırmaları bozulmuş borçlarını 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alması gerekirken 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlemeye devam ettiği görülmüştür.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği (MİBMY)
  • 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı
  • 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • İdarenin, borçlarının tamamını muhasebede kayıt altına alması gerekmektedir.
  • İdarenin, yapılandırılan borçların tamamının muhasebe hesaplarında vadeleri dikkate alınarak izlemesi gerekmektedir.

Rapor Metni

İdarenin mali tablolarında bazı borçlarının eksik tutarla izlendiği, bazı borçlarının ise vade yapısına uygun olarak muhasebeleştirilmediği görülmüştür.

MİBMY’nin (Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği) 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 278’inci maddesinde;

“Bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılır.

Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabında kayıtlı vergi ve diğer yükümlülüklerden dönem sonunda erteleme veya taksitlendirme süresi bir yılın altına inenler bu hesaba kaydedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

MİBMY’nin 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 322’nci maddesinde; “Bu hesap, kamuya olan vergi ve benzeri borçlardan vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.

Ayrıca 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 323’üncü maddesinde;

“Kamuya olan ertelenmiş veya taksitlendirilmiş borçlar hesabının alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir.

b) Borç

Bu hesapta kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba borç, 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için 368Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına, taksite bağlanmış kamuya olan borçların bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısımlarının ise 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ayrıca yapılandırma suretiyle takside bağlanmış borçlardan yapılandırmaları bozulanlar tekrar 368Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alınmalıdır.

İdarenin kesin mizanında vergi, sosyal güvenlik prim borçları, fonlar ve diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatlar ve ayrılan paylar aşağıdaki şekilde yer almaktadır.

Tablo 14: Mali Tablolarda Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Olan Borçlar

İDARENİN BORCUNUN BULUNDUĞU KURUM

HESAP KODU

BORÇ TUTARI

ALACAK TUTARI

BORÇ BAKİYE

ALACAK BAKİYE

EMEKLİ SANDIĞI

361.01.01

0,00

7.145.218,96

0,00

7.145.218,96

361.01.02

0,00

14.256.338,50

0,00

14.256.338,50

361.11.01

0,00

10.134,26

0,00

10.134,26

368.11.07

2.550.460,21

3.281.219,30

0,00

730.759,09

368.12.07

15.677.398,63

18.561.701,73

0,00

2.884.303,10

438.12.07

10.000.000,00

18.823.554,74

0,00

8.823.554,74

TOPLAM

28.227.858,84

62.078.167,49

0,00

33.850.308,65

MECİDİYEKÖY- ŞİŞLİ VERGİ DAİRESİ

360.01.01.02

49.329,12

48.642.437,59

0,00

48.593.108,47

360.01.02.02

142.428,57

2.000.046,56

0,00

1.857.617,99

360.01.03

0,00

10.041.185,23

0,00

10.041.185,23

360.03

402,05

20.819.399,39

0,00

20.818.997,34

368.11.01

7.326.076,33

7.327.001,27

0,00

924,94

368.11.03

4.276.320,82

4.300.728,88

0,00

24.408,06

368.12.01

11.432.711,69

12.931.908,41

0,00

1.499.196,72

368.12.03

5.004.006,48

5.519.505,03

0,00

515.498,55

438.12.01

5.000.000,00

53.978.556,98

0,00

48.978.556,98

438.12.03

0,00

28.247.848,96

0,00

28.247.848,96

TOPLAM

33.231.275,06

193.808.618,30

0,00

160.577.343,24

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

361.10.01

2.254.374,88

34.884.743,25

0,00

32.630.368,37

361.10.02

0,00

20.354.698,57

0,00

20.354.698,57

362.01.02

0,00

3.046.139,34

3.046.139,34

368.11.08

2.777.974,36

2.925.825,42

147.851,06

368.12.08

18.263.062,28

19.241.869,01

978.806,73

438.12.08

0,00

56.579.056,11

56.579.056,11

TOPLAM

23.295.411,52

137.032.331,70

0,00

113.736.920,18

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

362.02.05.01

5.175.428,32

14.639.896,30

0,00

9.464.467,98

363.04.01.02

120.585,11

157.320,48

0,00

36.735,37

368.11.99.99.01

90.085,58

100.000,00

0,00

9.914,42

438.12.99.99.01

0,00

57.230.961,23

0,00

57.230.961,23

TOPLAM

5.386.099,01

72.128.178,01

0,00

66.742.079,00

YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI

362.02.05.02

13.637,93

86.323.945,39

0,00

86.310.307,46

368.12.99.99.01

8.549.132,41

9.826.118,78

0,00

1.276.986,37

368.11.99.99.03

796.651,09

1.550.000,00

0,00

753.348,91

438.12.99.99.03

1.500.000,00

10.974.669,91

0,00

9.474.669,91

438.12.99.99.05

1.500.000,00

185.000.000,00

0,00

183.500.000,00

TOPLAM

12.359.421,43

293.674.734,08

0,00

281.315.312,65

TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ

363.04.02.02

178.848,65

250.927,93

0,00

72.079,28

GENEL TOPLAM

102.678.914,51

758.972.957,51

0,00

656.294.043,00

Yapılan incelemede; İdarenin, Emekli Sandığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Vergi Dairesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliğine olan borçlarından yalnızca İller Bankasına bildirilenlerin toplam tutarı 1.004.556.387,41 TL olmasına rağmen kesin mizanda İdarenin bu kamu kurum ve kuruluşlarına olan toplam borcunun 656.294.043,00 TL göründüğü tespit edilmiştir.

Ayrıca İdarenin, yapılandırmaları bozulmuş borçlarını 368Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına alması gerekirken 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlemeye devam ettiği görülmüştür.

Yukarıda yer alan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; İdarenin borçlarının mali tablolarında 348.262.344,41 TL eksik olarak izlendiği ve vade yapılarına uygun olarak muhasebeleştirilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak İdarenin, borçlarının tamamını muhasebede kayıt altına alması ve

yapılandırılan borçların tamamının muhasebe hesaplarında vadeleri dikkate alınarak izlemesi gerekmektedir.