MEHMET BALiOGLU

Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması Sebebiyle Giderler Hesabının Dönemsellik İlkesine Aykırı Olarak Kullanılması

Rapor Özet

Ana Konu

Bayraklı Belediyesinin geçmiş yıllarda hizmet alımı suretiyle çalıştırdığı işçilere ilişkin kıdem tazminatı karşılığı ayırılmaması ve bu kişilerden sözleşmesi 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca veya başka sebeplerle kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erenlere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin tamamının 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi.

Temel Bulgular

* Belediye tarafından geçmiş yıllarda hizmet alımı suretiyle istihdam edilen işçiler için önceki yıllarda kıdem tazminatı karşılığı ayrılmamıştır.
* Bu kişilerden sözleşmesi 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca veya başka sebeplerle kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdirilmesi durumunda yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin tamamı 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirilmiştir.
* Belediyenin 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosuna yansıtılan 2.333.973,61 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesi, önceki dönemlere ait giderleri de içermektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

* 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik
* Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
* Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

* Belediyenin, hizmet alımı suretiyle istihdam edilen işçiler için ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabını kullanması ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarını 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarması gerekmektedir.
* Belediyenin, ilgili birimlerine ve belediye şirketine bilgi vermesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Bayraklı Belediyesinin hizmet alım suretiyle çalıştırdığı işçilere ilişkin geçmiş yıllarda kıdem tazminatı karşılığı ayırmadığı ve bu kişilerden kıdem tazminatının ödenmesini

gerektirecek şekilde iş akdi sona erenler için yapılan ödemelerin tamamının 630 Giderler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.

08.02.2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde;

“(1) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanunun yürürlükte olan 14 üncü maddesi kapsamında ödenir.

(2) Kamu kurum veya kuruluşları tarafından yapılacak olan kıdem tazminatı ödemeleri, 10 uncu maddede belirtilen belgeler esas alınarak doğrudan işçinin banka hesabına yapılır.” denilmektedir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde dönemsellik kavramı; kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır şeklinde tanımlanmıştır. Yine aynı Yönetmelik maddesinde ihtiyatlılık kavramı ise; muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır şeklinde tanımlanmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde; mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatlarının bu hesaba kaydedileceği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde; hesaplanan kıdem tazminatına ilişkin karşılık tutarlarının, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı

belirtilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, hizmet alımı suretiyle istihdam edilen işçiler için Belediyenin ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması suretiyle karşılık ayırması ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatlarını 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Belediye tarafından geçmiş yıllarda hizmet alımı suretiyle istihdam edilen işçiler için önceki yıllarda kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve bu kişilerden sözleşmesi 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca veya başka sebeplerle kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erenlere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin tamamının 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, denetim yılı içerisinde belirtilen kişiler için yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin toplam tutarı olan 2.333.973,61 TL 630 Giderler Hesabına kaydedilmiştir. Ancak mevzuat hükümlerine göre kıdem tazminatı karşılığı ayrılmamasından dolayı belirtilen tutar faaliyet döneminden önceki dönemlerde yapılması gereken giderleri de içerdiğinden 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosuna olması gerekenden fazla bir tutarın yansıtılmasına sebebiyet verilmiştir.

Kamu idaresi cevabında; “Denetim raporunda yapılan tespitler doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için ilgili birimine ve belediye şirketine bilgi verilmiştir.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususlara iştirak edilerek, yapılan tespitler doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için ilgili birime ve belediye şirketine bilgi verildiği ifade edilmektedir. Ancak, bulguda belirtilen hata ve eksiklikler dolayısıyla 630 Giderler Hesabı dönemsellik ilkesine aykırı olarak kullanılmış ve önceki dönemlere ait giderler İdarenin 2018 yılı faaliyet sonuçları tablosuna yansımıştır. Söz konusu hesap bakımından faaliyet sonuçları tablosu doğru ve güvenilir veri içermemektedir.