MEHMET BALiOGLU

Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının Hatalı Kullanılması

Rapor Özet

Ana konu ve temel bulgular

  • İdare tarafından ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına girmeyen, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerine yönelik olarak 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı kullanılmış ve bu hesapta yer alan tutarlar bütçe ile ilişkilendirilmemiştir.
  • Her ayın sonunda hesaplanan katma değer vergisi önceki yıldan devir bakiyesi 112.227.334,07 TL olan 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabından düşülmek suretiyle muhasebeleştirilmiştir.
  • Yapılan bu işlemin neticesinde, hesaplanan katma değer vergisi tutarları bütçeye gelir kaydedilmesi gerekirken kaydedilmemiş ve bu sebeple 800 Bütçe Gelirleri Hesabında 5.844.465,00 TL eksikliğe neden olunmuştur.

Yasal ve düzenleyici çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
  • Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

  • Kurumun, 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabını sadece ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına giren, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerine yönelik olarak kullanması ve bu hesapta yer alan tutarları bütçe ile ilişkilendirmesi gerekmektedir.
  • Kurumun, hesaplanan katma değer vergisi tutarlarını bütçeye gelir kaydetmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

İdarenin ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına girmeyen, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerine yönelik olarak 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının kullanıldığı ve bu hesapta yer alan tutarların bütçe ile ilişkilendirilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı, “Hesabın niteliği” başlıklı 293’üncü maddesinde;

“Bu hesap, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarların izlenmesi için kullanılır.”

294’üncü maddesinde;

“1) Kurumun sattığı mal ve hizmet karşılığı olarak katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat tutarları 100-Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına borç, tahsil edilen katma değer vergisi bu hesaba, Katma Değer Vergisi hariç tutar ise 600-Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat toplamı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.

…”

Hükümleri yer almaktadır.

26.04.2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde;

“3065 sayılı Kanunun (1/3-g) maddesinde sayılan; genel bütçeye dâhil idareler, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, dernek ve vakıflar ile her türlü mesleki kuruluşların ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet kapsamına girmeyen, kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri vergiye tabi değildir.”

Denilmektedir.

Kurum tarafından yapılan uygulamada ise otogarlardan tahsil edilen ücretlerle birlikte çevre temizlik vergisi, yangın sigortası vergisi, ilan reklam vergisi ve harçlar ile taşınır ve taşınmaz kira gelirleri, kazı bedeli, katı atık bedeli, mezbaha ücreti bedellerinin tahsilinde de hesaplanan katma değer vergisi hesabı kullanıldığı ve bu hesaba toplam 5.844.465,00 TL kaydedildiği görülmüştür. Her ayın sonunda hesaplanan katma değer vergisi önceki yıldan devir bakiyesi 112.227.334,07 TL olan 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabından düşülmek suretiyle muhasebeleştirilmiştir.

Yapılan bu işlemin neticesinde, hesaplanan katma değer vergisi tutarları bütçeye gelir kaydedilmesi gerekirken kaydedilmemiş ve bu sebeple 800 Bütçe Gelirleri Hesabında 5.844.465,00 TL eksikliğe neden olunmuştur.

Kamu idaresi cevabında; “Söz konusu bulgu ile ilgili çalışmalara başlanmış olup, çalışmaların bitmesinin ardından 391 hesabın bütçe geliri olarak kaydedilmesine başlanılacaktır.” denilmektedir.

Sonuç olarak bulgu konusu husus kabul edilerek gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtildiğinden bu konuda İdare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak aynı hatanın sonraki hesap dönemlerinde de yapılıp yapılmadığı izlenecektir.