MEHMET BALiOGLU

Gerekli Şartlar Oluşmadığı Halde Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci Maddesinin (b) Bendi Kapsamında Alım Yapılması

Rapor Özet

  • Bayraklı Belediyesi, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı etkinliği için kareografik gösteri ve gönüllü eğitmenlerin hazırlanması için eğitmen performans hizmeti alımını doğrudan temin usulüyle gerçekleştirmiştir.
  • Bu işlem, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık taşımaktadır.
  • Kamu idaresi cevabında, denetim raporunda yapılan tespitler doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için ilgili birimlere gerekli talimatların verildiği ifade edilmektedir.
  • Bu kapsamda, söz konusu hata ve eksiklikler dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde geçen temel ilkelere aykırılıkların devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

Rapor Metni

Bayraklı Belediyesi tarafından, “29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Nedeniyle Gerçekleştirilecek Olan Etkinlik İçin Kareografik Gösterinin Ve Gösteride Yer Alacak Gönüllülerin Hazırlanması İçin Eğitmen Performans Hizmeti Alımı İşi”nin mevzuata aykırı olarak 4734 sayılı Kanun’un 22’inci maddesinin (b) bendi kapsamında doğrudan temin usulüyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ayrıca bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu ifade edilmektedir.

Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin (b) bendinde; sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması durumunda doğrudan temin usulüne başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Kanun maddesinde ifade edilen “sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olma durumu” Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinde;

4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin (b) bendi sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade etmektedir. Bu nedenle, ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal

v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlanabiliyorsa, ilan yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması mümkün bulunmaktadır. Örneğin idarelerin diğer usullerle temini mümkün olmayan bilimsel yayın, fikir ve sanat eseri, belirli bir akademik kişiden eğitim v.b. mal veya hizmetler bu bent kapsamında temin edilebilecektir.” şeklinde açıklanmıştır.

Belirtilen işin teknik şartnamesinde, hizmet alımı kapsamında performans ücreti ödenecek 12 eğitmenin sahip olması istenilen nitelikleri “Halk oyunları usta öğreticilik belgesi ya da 2. Kademe antrenör olmalı, zeybek oynayabilmeli, benzer büyüklükte etkinlik ve organizasyonlarda görev yapmış olmalıdır. Grup organizasyonunu sağlayabilmeli ve iletişimi güçlü olmalıdır.” şeklinde sayılmıştır. Bu kapsamda ihtiyacı karşılayabilecek yalnızca belli bir 12 kişinin olmadığı ve böylece eğitmen performansı temin edilen kişiler için yüklenici firmanın özel bir hakka sahip olmasının doğrudan temin usulüyle alım yapılmasına imkan vermeyeceği kanaatine varılmıştır.

Netice olarak, mevzuatta aranan şartlar sağlanmaksızın yapılan bu işlemin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık taşıdığı değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Denetim raporunda yapılan tespitler doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için ilgili birimlere gerekli talimatlar verilmiştir.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulguda yer alan hususlara iştirak edilerek, yapılan tespitler doğrultusunda işlemlerin yürütülmesi için ilgili birimlere gerekli talimatların verildiği ifade edilmektedir. Bu kapsamda söz konusu hata ve eksiklikler dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde geçen temel ilkelere aykırılıkların devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.