MEHMET BALiOGLU

Gelirlerin Büyük Kısmının Doğdukları Anda Değil Tahsil Edildikten Sonra Tahakkuk Ettirilmesi Sonucunda Belediyenin Mali Tablolarında Faaliyet Alacakları ile Gelirlerin Tam Olarak Gösterilmemesi

Rapor Özet

Ana Konu

  • 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına dair muhasebe kayıtlarındaki usulsüzlükler

Temel Bulgular

  • Gelirlerin büyük kısmı doğduklarında tahakkuk ettirilmemekte, tahsil edilen tutar kadar ay sonlarında tahakkuk kaydı yapılmaktadır.
  • 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, belediyenin tahakkuk etmiş alacaklarını doğru şekilde yansıtmamaktadır.
  • Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk ettirilen her türlü gelir tutarının, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın 600 Gelirler Hesabına alacak ve 120/220 Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
  • 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına, tahsilat gerçekleşmeden tahakkuk kaydı yapılmadığı için, Belediyenin tahakkuk etmiş toplam alacağının gelir türleri itibariyle ne kadar olduğu bilinememektedir.
  • Etkin bir alacak yönetim yapısının kurulabilmesi için kurumun tahakkuk etmiş tüm alacaklarını vade yapısına göre ilgili hesaplarda izlemesi, tahsilat, takip, terkin, tecil gibi işlemlerini de muhasebeleştirdiği toplam tutar üzerinden yapması gerekmektedir.
  • 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına yapılan kayıtların tahakkuk esasına aykırı bir şekilde gerçekleştirilmesi bu hesap grubundaki ilgili diğer hesapların da (121-122-220) doğruluğu ve güvenilirliğini etkilemektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 83’üncü maddesi
  • Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Belediye gelirleri olarak tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının, tahakkuk esaslı muhasebe ilkelerine uygun bir biçimde, önce tahakkuk daha sonra tahsilât kaydı yapılarak ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır.
  • Kamu idaresi cevabında; “Belediye gelirleri olarak tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının, tahakkuk esaslı muhasebe ilkelerine uygun bir şekilde önce tahakkuk daha sonrasında tahsilat kaydı yapılarak ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesine başlanılmıştır.” denilmektedir.

Rapor Metni

Gelirlerin büyük kısmı doğduklarında tahakkuk ettirilmemekte, tahsil edilen tutar kadar ay sonlarında tahakkuk kaydı yapılmaktadır. Bu nedenle de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı

belediyenin tahakkuk etmiş alacaklarını doğru şekilde yansıtmamaktadır.

120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve bir yıl içerisinde tahsili öngörülen faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 83’üncü maddesi uyarınca ilgili servislerce tahakkuk bordroları ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kaydı yapılır. Faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken tutarlar ise 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenir.

İdarede mizan ve yevmiyelerinin incelenmesi sonucunda, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının önce borcuna kayıt yapılarak gelir tahakkukları tutarının muhasebeleştirilmesi, daha sonra hesabın alacağından tahsil edilen tutarların düşülmesi gerekirken, önce tahsilâtlar kaydedilip daha sonra tahsilat toplamı kadar tahakkuk kaydı ay sonlarında toplu olarak yapılmıştır.

Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk ettirilen her türlü gelir tutarının, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın 600 Gelirler Hesabına alacak ve 120/220 Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç olarak kaydedilmesi gerekmektedir. 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına, tahsilat gerçekleşmeden tahakkuk kaydı yapılmadığı için, Belediyenin tahakkuk etmiş toplam alacağının gelir türleri itibariyle ne kadar olduğu bilinememektedir.

Etkin bir alacak yönetim yapısının kurulabilmesi için kurumun tahakkuk etmiş tüm alacaklarını vade yapısına göre ilgili hesaplarda izlemesi, tahsilat, takip, terkin, tecil gibi işlemlerini de muhasebeleştirdiği toplam tutar üzerinden yapması gerekmektedir. 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına yapılan kayıtların tahakkuk esasına aykırı bir şekilde gerçekleştirilmesi bu hesap grubundaki ilgili diğer hesapların da (121-122-220) doğruluğu ve güvenilirliğini etkilemektedir. Belediye gelirleri olarak tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının, tahakkuk esaslı muhasebe ilkelerine uygun bir biçimde, önce tahakkuk daha sonra tahsilât kaydı yapılarak ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır.

Kamu idaresi cevabında; Belediye gelirleri olarak tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarının, tahakkuk esaslı muhasebe ilkelerine uygun bir şekilde önce tahakkuk daha sonrasında tahsilat kaydı yapılarak ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesine başlanılmıştır.” denilmektedir.

Sonuç olarak bulgu konusu edilen hususlara iştirak edildiği ve gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiş olup, konu takip eden denetim döneminde izlenecektir.