MEHMET BALiOGLU

Geçmiş Yıllar Karları Hesabının Hatalı Kullanılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermayesi İşletmesi’nin kesin mizanında, 580 Geçmiş Yıllara Ait Zararlar Hesabı’nın 570 Geçmiş Yıllar Karlar Hesabı’ndan mahsup edilmediği tespit edilmiştir.
  • Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380. Maddesine aykırıdır.
  • Yönetmelik gereği, geçmiş yıllar zararları, karlardan mahsup edilerek 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabı borç ve 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı alacak kaydedilmelidir.
  • Döner sermaye işletmesi, alt işletmelerin geçmiş yıl kar ve zararlarını kendi içlerinde mahsup etmesi nedeniyle kümülatif bilançoda mahsup yapılmasına gerek olmadığı görüşündedir.
  • Ancak bu yaklaşım, Yönetmelik’e uygun değildir ve kümülatif bilançoda da 580 Geçmiş Yıllara Ait Zararlar Hesabı’nın 570 Geçmiş Yıllar Karlar Hesabı’ndan mahsup edilmesi gerekmektedir.
  • İşletmenin mizanında 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı’nda 76.655.353,59 TL ve 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabı’nda 6.873.706,21 TL bulunmaktadır ve bu hesapların mahsup edilmemesi nedeniyle mali tablolar hatalı veri vermektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
  • Madde 380: (Hesabın İşleyişi) 1) İzleyen hesap dönemlerinde net kârdan mahsup edilen geçmiş yıllar zararları bu hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına borç kaydedilir.

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermayesi İşletmesi, geçmiş yıllar zararlarını ve karlarını Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 380. Maddesine uygun olarak mahsup etmelidir.
  • Kümülatif bilançoda da 580 Geçmiş Yıllara Ait Zararlar Hesabı’nın 570 Geçmiş Yıllar Karlar Hesabı’ndan mahsup edilmesi gerekmektedir.
  • Bu düzeltmeler yapıldıktan sonra mali tablolar tekrar düzenlenmelidir.

Rapor Metni

Süleyman Demirel Üniversitesi Döner Sermayesi İşletmesi kesin mizanının öz kaynaklara ilişkin kayıtlarında 580 Geçmiş Yıllara Ait Zararlar Hesabının, 570 Geçmiş Yıllar Karlar Hesabından mahsup edilmeksizin yıllar bazında yer aldığı görülmüştür.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı (-) bölümünün “Hesabın İşleyişi” başlıklı 380’inci maddesinin son bendinde;

“1) İzleyen hesap dönemlerinde net kârdan mahsup edilen geçmiş yıllar zararları bu hesaba alacak, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre döner sermayeli işletmelerde ilgili yıllara ilişkin geçmiş yıllar zararları yıllar itibariyle karlardan mahsup edilerek 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabı borç ve 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı alacak olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

Ayrıca dönem sonundaki gelir ve gider toplamları 690 no’lu hesap üzerinden birbirinden mahsup edilerek 590 Dönem Net Karı veya 591 Dönem Net Zararına aktarıldıktan sonra bir sonraki yıl açılış hesabında 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına ya da 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabına aktarılmalıdır.

Döner Sermaye Muhasebe İşletim Sisteminin yapısı her birim için ayrı ayrı izleme yapacak şekilde oluşturulmuştur. Ancak döner sermaye işletmesi esas itibari ile tek bir işletme olduğundan yıl sonunda tüm birimlere ait gelir tablosu ve bilançonun ayrı ayrı verilmesinin yanında konsolide rapor verecek şekilde düzenlemesi de yapılmıştır.

Döner sermaye işletme müdürlüğü alt işletmelerden meydana geldiği ve her bir alt işletmenin kendi içinde geçmiş yıl kar ve zararlarını mahsup ettiği bu nedenle kümülatif

bilançoda böyle bir mahup yapılmasına gerek bulunmadığı şeklindeki yaklaşım Yönetmelik’e uygun değildir.

Zira sonuç olarak düzenlenen bilanço da aynı Yönetmelik hükümlerine tabidir. Dolayısıyla kümülatif bilançoda da 580 Geçmiş Yıllara Ait Zararlar Hesabının, 570 Geçmiş Yıllar Karlar Hesabından mahsup edilmesi gerekmektedir.

İşletmenin mizanında 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabında 76.655.353,59 TL ve 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabında 6.873.706,21 TL tutarları yer aldığı ve bunların birbirlerinden mahsup edilmediği ve dolayısıyla mali tabloların hatalı veri verdiği değerlendirilmektedir.