MEHMET BALiOGLU

Geçici Olarak Sözleşmeyle Çalıştırılan Usta Öğreticilerin Kurumlarından İzin Alınmaması ve SGK Primi Ödenmesi Gerekenlerin Primlerinin Ödenmemesi

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Üniversiteler, öğrencilere çeşitli kurslar sunmak için usta öğreticilerle sözleşme yapmaktadır.
  • Milli Eğitim Bakanlığında fiilen görev yapan öğretmenler, Üniversitelerde ek ders ücreti yerine “Eğitmen Sözleşmesi” ile çalıştırılmaktadır.
  • SGK ile ilişiği bulunmayan usta öğreticiler için zorunlu bildirimler yapılmamakta ve primler ödenmemektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 89
  • 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Madde 8 (a)
  • 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Ekli (E) Cetveli Madde 42
  • 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu
  • 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
  • 657 sayılı Kanun Madde 4 (B)

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Milli Eğitim Bakanlığında görev yapan öğretmenlerin Üniversitelerde çalıştırılması durumunda yasal dayanaklara uygun hareket edilmelidir.
  • SGK ile ilişiği bulunmayan usta öğreticiler için bildirimler yapılmalı ve primler ödenmelidir.

Rapor Metni

Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaç duyduğu alanlarda yetişmelerini sağlamak amacıyla sosyal, kültürel, bilimsel, spor, sanat ve beceri alanlarında çeşitli kurslar açılmakta ve bu kurslarda, emekli, kamu görevlisi, kendi primlerini ödeyenler ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile prim ilişkisi bulunmayan usta öğreticiler sözleşmeyle ve geçici olarak çalıştırılabilmektedir. Bu şekilde çalıştırılan usta öğreticilerden Milli Eğitim Bakanlığında fiilen görev yapanlar için bu Bakanlıktan izin alınmadığı ve SGK ile ilişiği bulunmayan usta öğreticiler için zorunlu bildirimlerin yapılmadığı ve primlerin de ödenmediği görülmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 89’uncu maddesinde “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.

Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Ancak

Üniversite tarafından Milli Eğitim Bakanlığında fiilen kadrolu görev yapan öğretmenlere bu düzenleme çerçevesinde ek ders görevi verilmek yerine “Eğitmen Sözleşmesi” adı altında sözleşme yapılmak suretiyle Usta Öğretici olarak görev verilmekte ve sözleşmede gösterilen ücret ödenmektedir. Bu sözleşmenin öğretmenler yönünden yasal dayanağı bulunmamaktadır. Diğer taraftan yine bu öğretmenlerin geçici olarak Üniversitede görevlendirilmesine yönelik Milli Eğitim Bakanlığından da her hangi bir izin alınmamıştır.

2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun 8‘inci maddesinin (a) bendine göre arızi nitelikteki işleriyle sınırlı kalmak koşuluyla yıl içinde bir ayı aşmayan sürelerle hizmet satın alınacak veya çalıştırılacak kişilere yapılacak ödemelere ilişkin ödeneklerin kullanımına yönelik açıklamalar aynı Kanuna ekli (E) cetvelinin 42’inci maddesinde yapılmıştır. Bu açıklamalara göre çalıştırılan usta öğreticilerden; kendi yükümlülükleri nedeniyle bir sosyal güvenlik kurumuna prim ödemeye devam etmesi gerekenler hakkında, bu çalışmalarından dolayı 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz. Bunlardan, kendi yükümlülükleri nedeniyle bir sosyal güvenlik kurumuna prim ödemeye devam etmesi gerekmeyenler hakkında ise, 657 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin

(B) fıkrasının bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmetlerde istihdam edileceklere ilişkin hükümleri uygulanır ve bunlara fiilen çalıştıkları her gün için ödenecek ücretin bir günlük brüt tutarı, işçiler için belirlenen bir günlük brüt asgari ücret tutarını geçemez. Bir mali yıl içinde aynı kişiye aynı kurum bütçesinin (döner sermaye ve fon bütçesi dahil) farklı tertiplerinden olsa dahi en fazla üç ay için ödeme yapılabilir.

Bu açıklamalarda ifade edilmeyen usta öğreticiler genel hükümlere tabi olacağından, Üniversite tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilerek işveren ve çalışan paylarının ödenmesi gerekmektedir.

Beden eğitimi öğretmenleri hariç olmak üzere usta öğreticilerden Milli Eğitim Bakanlığında fiilen görev yapanlar için bu Bakanlıktan izin alınmamış SGK ile ilişiği bulunmayan usta öğreticiler için zorunlu bildirimler yapılmamış ve primler de ödenmemiştir.