MEHMET BALiOGLU

Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Yatırımlara İlişkin Tutarların İlgili Maddi Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Üniversite Yapı İşleri Müdürlüğünce 2019 yılında yapımı tamamlanan binalardaki tadilat ve eklentilerden doğan değer artışlarının 252 Binalar hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
  • Bu durumun, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu ve muhasebe kayıtlarının gerçeği yansıtmamasına neden olduğu belirtilmiştir.
  • Ayrıca, 2019 yılı mali tablolarında hatalara yol açtığı ve amortisman kayıtlarını etkilediği ifade edilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 27’nci maddesi
  • 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25. Maddesi ve 170/b-1 maddesi
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 175 ve 176’ncı maddeleri
  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 188’inci maddesinin (b) bendi
  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Geçici kabulü yapılan işlere ilişkin 6.513.817,91 TL’lik toplam tutarın 252-Binalar hesabına aktarılması gerekmektedir.
  • Muhasebe kayıtlarının tam açıklama ilkesine uygun olarak düzeltilmesi gerekmektedir.
  • Taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir.

Rapor Metni

Üniversite Yapı İşleri Müdürlüğünce 2019 yılında yapımı tamamlanarak geçici kabulü yapılmış olan bazı binalardaki tadilat ve eklenti yapım işleri sonucunda artan bina değerleri ile 252 Hesap kodlu Binalar hesabına kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.

Konuya ilişkin olarak 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 27’nci maddesi ile 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklara ilişkin düzenlemeler getiren “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170/b-

1 maddesine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini,

kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilerek amortisman hesaplamasında dikkate alınmalıdır.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ise 252Binalar hesabına ilişkin 175 ve 176’ncı maddelerinde hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. 252 Binalar Hesabı, kamu idarelerine ait her türlü binalar ile bunların bütünleyici parçaları ve eklentilerinin izlenmesi için kullanılmaktadır.

Aynı Yönetmeliğin 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinin (b) bendinde ise, “Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” denilmek suretiyle, geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların ilgili duran varlık hesabına aktarılması gerektiği ifade edilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde:

“Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.

…” denilmektedir.

Öte yandan bu işlemlerin yapılmaması sonucu üniversitenin muhasebe kayıtları gerçek durumu yansıtamamakta ayrıca bu durum Amortisman kayıtlarının da doğru olmamasına neden olmaktadır. Dolayısıyla değer arttırıcı işler listesi aşağıda gösterilen ve geçici kabulü yapılmış olan 6.513.817,91 TL’ye ilişkin ödemeler toplamının 252-Binalar hesabına aktarılması gerekmektedir.

Buna göre, muhasebe kayıtlarının, tam açıklama ilkesine uygun olarak, Yapımı tamamlanarak geçici kabulü yapılan onarım ve eklenti yapım işlerinin bina değerlerine eklenerek 252 Binalar hesabına kayıtlarının yapılmasının Muhasebe ilkelerinden tam açıklama ilkesine uygun olacağı ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile Merkezi

Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri karşısında; taşınmaz mallar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında da dikkate alınması gerekmektedir.

Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının 02.06.2020 tarih ve 40195 sayılı yazısına istinaden geçici kabul işlemleri yapılan yatırımlara ilişkin tutarlar 252-Binalar hesabına kaydedilmiş olsa da, 252 nolu binalar hesabında yer alan tutarların gerçeğe uygun değerler ile muhasebe kayıtlarına yansıtılmaması sonucunda 2019 yılı mali tablolarında hataya neden olunmuştur.

Tablo 3: 2019 Yılı İçerisinde Geçici Kabulu Yapılan İşler Tablosu

SIRA NO

İŞİN ADI

GEÇİCİ KABUL TARİHİ

İŞİN BEDELİ (TL)

1

MCBÜ Kütüphane Binası

Güçlendirme, Tadilat ve Onarım

16.07.2019

3.759.906,81

2

MCBÜ Açık Spor Tesisleri (Sentetik Çim ile Saha ve Atletizm Pisti) Yapım

10.06.2019

1.182.000,00

3

Alaşehir MYO İdari Bina WC Tadilat İşi

25.10.2019

145.140,71

4

MCBÜ Uygulamalı Bilimler

Yüksekokulu Dış Cephe Boya İşi

10.10.2019

178.024,27

5

MCBÜ Muhtelif Mekanik Tesisat Tadilat İşleri

18.12.2019

1.035.846,12

6

MCBÜ Defam Binası Çelik Çatı Yapım işi

26.11.2019

212.900,00