MEHMET BALiOGLU

Gecekondu Fonunda Toplanan Paraların Gelir Hesabına Özel Gelir Olarak Kaydedilmemesi ve Tahsis Amacı Dışında Kullanılması

Rapor Özet

Kanuni Düzenlemeler ve Ana Konu

  • 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5. maddesi.
  • 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun 12. ve 13. maddeleri.
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 18. maddesi.
  • Ana konu: Belediyelere ait arsa satışlarından elde edilen gecekondu fonu payının mevzuatına uygun olarak kullanılması ve muhasebeleştirilmesi.

Temel Bulgular

  • Mal Müdürlüğü tarafından hazineye ait arsa satışlarından Belediye hesaplarına % 10’luk gecekondu fonu payı ve %30’luk belediye payı olarak toplam 34.548,27 TL yatırılmış ve yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla tahsil olunan %10’luk pay bu amaca aykırı olarak İdarenin cari harcamalarında kullanılmıştır.
  • Gecekondu fonuna ait gelirler belediye adına açılacak özel bir banka hesabında takip edilmemiş ve ilgili gelir ve giderler gelir ve gider hesaplarında bu amaçla oluşturulacak detay kodlarında kayıt altına alınmamış.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Gecekondu fonuna ait gelirler için bankada özel bir hesap açılmalı ve mevzuatta belirtilen işler için kullanılmalı.
  • Gecekondu fonuna ait gelir ve giderler gelir ve gider hesaplarında bu amaçla oluşturulacak detay kodlarında kayıt altına alınmalı.

Rapor Metni

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un “Taksitle ödeme, satış bedelinden pay verilmesi, belediyelere devir” başlıklı 5’inci maddesinde;

“… Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılır. Kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verilir. …Bu paylar tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına aktarılır. …” hükmü bulunmaktadır.

Diğer yandan; 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde, belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı, 13’üncü maddesinde ise bu fonlarda toplanan paraların nerelerde kullanılması gerektiği açıklanmıştır.

Anılan Kanun’un 13’üncü maddesinde;

“Buna göre 12’nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla:

  1. Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,

  2. Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,

  3. Kendi bütçe imkânlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır. “ denilmektedir.

Mezkûr mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere ilgili fonda biriken paralar 775 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde açıklanan yerlerde kullanılabilecek, bunun dışındaki

yerlerde kullanılamayacaktır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 18’inci maddesinde ise;

“20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununun 12 nci maddesi gereği kurulan fonda toplanacak paralar gelir bütçesinin ilgili bölümüne gelir kaydedilir. Diğer taraftan gider bütçesinin ilgili tertibine tahsis amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ödenek konulur. Bu fondan yapılan harcamalarda 775 sayılı Kanunda belirtilen usul ve esaslar uygulanır.” denilmiş ve gecekondu fonu gelirinin ne şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiğine açıklık getirilmiştir.

Mal Müdürlüğü tarafından hazineye ait arsa satışlarından Belediye hesaplarına % 10’luk gecekondu fonu payı ve %30’luk belediye payı olarak toplam 34.548,27 TL yatırılmıştır. Özel hesapta takip edilerek yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla tahsil olunan %10’luk pay bu amaca aykırı olarak İdarenin cari harcamalarında kullanılmıştır. Halbuki, söz konusu gelirin, özel gelir olması nedeniyle, mevzuatında belirtilen işler için kullanılması gerekirdi.

Öte yandan, gecekondu fonuna ait gelirlerin belediye adına açılacak özel bir banka hesabında takip edilmesi, ilgili gelir ve giderlerin gelir ve gider hesaplarında bu amaçla oluşturulacak detay kodlarında kayıt altına alınması gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; Gecekondu fonuna ait gelirler için bankada özel bir hesap açılıp, mevzuatta belirtilen işler için kullanılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak Bulguya iştirak edilmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiştir. Konunun mevzuata uygun hale getirilip getirilmediği önümüzdeki denetimlerde kontrol edilecektir.