MEHMET BALiOGLU

Faiz Gelirlerinden Kesilen Gelir Vergisinin Muhasebe Kaydının Hatalı Yapılması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Mevduat faizlerinden kesilen vergilerin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir.
  • Elde edilen faiz gelirlerinin brüt değil net olarak kaydedildiği ve bunun temel muhasebe ilkelerine aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “193 Peşin ödenen vergiler ve fonlar” başlıklı 158’inci maddesi
  • Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 421’inci maddesi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Kaynakta kesilen vergilerin peşin ödenen vergi olarak 193 no’lu hesabın borcunda izlenmesi gerekmektedir.
  • Elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden kaydedilmesi ve stopaj tutarının 193 no’lu hesapta izlenmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Elde edilen mevduat faizlerinden kaynağında kesilen verginin 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “193 Peşin ödenen vergiler ve fonlar” başlıklı 158’inci maddesinde; “Peşin ödenen vergiler ve fonlar hesabı mevzuat gereğince peşin ödenen kurumlar vergisi ve diğer vergiler ile fonların izlenmesi için kullanılır.” hükmü bulunmaktadır. Ayrıca aynı Yönetmelik’in 421’inci maddesinde de; bankada bulunan mevduata dönem sonunda tahakkuk ettirilen faizlerin brüt tutarının 642 no’lu hesaba alacak, faiz geliri üzerinden yapılan vergi ve fon payı kesintilerinin ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı’na borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Bu hükümlere göre kaynağında kesilen vergiler, peşin ödenen vergi olarak 193 no’lu hesabın borcunda izlenmelidir.

İşletmenin bankalarda bulundurduğu vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirinin, mevzuatı gereği gelir vergisi stopajına tabi tutulduğu, stopaj tutarının ilgili banka ekstresi ile işletmeye bildirildiği ama işletmenin bu tutarı herhangi bir hesapta izlemediği görülmektedir. Oysa bu tutar, 193 no’lu hesabın borcunda izlenmesi gereken peşin ödenen bir vergidir. Elde edilen faiz gelirinin brüt olarak değil net olarak gelir kaydedildiği, bunun da temel muhasebe ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda elde edilen fazi gelirinin net tutar üzerinden kaydedilmesinin, temel muhasebe ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve Bilanço ile Gelir Tablosu’nun ilgili hesaplar bazında hatalı bilgi içermesine neden olduğu değerlendirilmektedir