MEHMET BALiOGLU

Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile İlgili Birikmiş Amortismanlar Hesabı Kayıtlarının Doğru Olmaması

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Artvin Çoruh Üniversitesi 2019 Mali Yılı Bilançosunda ‘294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’ bulunmamasına rağmen, bu hesaba bağlı olan ‘299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 16.151,18 TL’lik bir bakiye tespit edilmiştir.
  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre ‘299- Birikmiş amortismanlar hesabı’, sadece ‘294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’ ile birlikte kullanılabilir.
  • Bu durum, muhasebe kayıtlarında hata olduğunu göstermektedir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 214: ‘294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’, kullanılma olanağını yitiren stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.
  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 218: ‘299- Birikmiş amortismanlar hesabı’, diğer duran varlık hesaplarında kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır.
  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 219: Elden çıkarılan maddi duran varlıkların ayrılmış amortisman tutarı, ‘Birikmiş Amortismanlar hesabı’na borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • ‘294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın açılması ve ‘299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ ile ilişkisinin kurulması.
  • 16.151,18 TL’lik hatalı muhasebe kaydının düzeltilmesi ve ilgili hesaplara aktarılması.

Rapor Metni

Artvin Çoruh Üniversitesi 2019 Mali Yılı Bilançosunda 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı bulunmadığı halde bu hesaba ilişkin 299-Birikmiş Amortismanlar hesabının yer aldığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde düzenlenen 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılmaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Hesabın Niteliği” başlıklı 218’inci maddesine göre ise 299- Birikmiş amortismanlar hesabı, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır. “Hesabın İşleyişi” başlıklı 219’uncu maddesine göre ise elden çıkarılacak maddi duran varlıklardan her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı Birikmiş Amortismanlar hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

2019 yılı Kesin Mizanı incelendiğinde, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının bulunmadığı; ancak bu hesapla birlikte çalışan 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesinin 16.151,18 TL olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının bulunmadığı bir mali tabloda 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının da bakiye vermemesi gerekmekte olup, 16.151,18 TL’lik hatalı muhasebe kaydının düzeltilmesi uygun olacaktır.