MEHMET BALiOGLU

Elde Edilen Faiz Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması

Rapor Özet

  • Vilayetler Birliği 2018 yılı mali tabloları ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; vadeli hesapta bulunan mevduat nedeniyle elde edilen faiz gelirinin, bu gelir dolayısıyla ödenmesi gereken verginin mahsubundan sonra kaydedildiği görülmüştür.
  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde; “Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.” denilmektedir.
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57’nci maddesinde; banka hesaplarına aktarılan faiz gelirlerinin brüt tutarı ile stopaj kesintisi ayrı ayrı hesaba kaydedileceği belirtilmektedir.
  • Vilayetler Birliğinde yapılan incelemelerde tahakkuk eden faiz gelirlerinin kayıt altına alındığı 600.05.01.09.03 Mevduat Faizleri Hesabındaki faiz gelirlerinin stopaj kesintisi sonrası oluşan net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.
  • Bu durum muhasebenin gayri safilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında; “Birliğimize ait banka kayıtlarımızda tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden ilgili gelir hesabına ve banka tarafından ödenen stopaj tutarları ilgili gider hesabına kaydedilerek muhasebeleştirilecektir.” denilmektedir.
  • Sonuç olarak Vilayetler Birliğinde tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden ilgili gelir hesabına ve banka tarafından ödenen stopaj tutarları ilgili gider hesabına kaydedileceği ifade edilmektedir.

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları

  • Tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına, ödenen stopaj tutarının ise 630 Giderler Hesabına kaydedilerek gayri safilik ilkesine uygun kayıtlar oluşturulması gerektiği düşünülmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden ilgili gelir hesabına ve banka tarafından ödenen stopaj tutarları ilgili gider hesabına kaydedileceği ifade edilmektedir.
  • Bu nedenle banka mevduatlarından veya diğer gelirlerden elde edilen faiz gelirlerinin mevzuat hükümlerine göre brüt tutar üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Vilayetler Birliği 2018 yılı mali tabloları ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; vadeli hesapta bulunan mevduat nedeniyle elde edilen faiz gelirinin, bu gelir dolayısıyla ödenmesi gereken verginin mahsubundan sonra kaydedildiği görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gayri safilik İlkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde;

“Gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.”

denilmektedir.

Aynı Yönetmeliğin “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkesi” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise;

“Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili

olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.”

hükmü yer almaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57’nci maddesinde;

“…

Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600- Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” ifadesine yer verilmektedir.

Vilayetler Birliğinde yapılan incelemelerde tahakkuk eden faiz gelirlerinin kayıt altına alındığı 600.05.01.09.03 Mevduat Faizleri Hesabındaki faiz gelirlerinin stopaj kesintisi sonrası oluşan net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür. Bu durum muhasebenin gayri safilik ilkesine aykırılık teşkil etmekte, elde edilen faiz gelirinin brüt tutarı ile yapılan stopaj tutarının muhasebe kayıtlarında yer almamasına sebep olmaktadır.

Tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına, ödenen stopaj tutarının ise 630 Giderler Hesabına kaydedilerek gayri safilik ilkesine uygun kayıtlar oluşturulması gerektiği düşünülmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Birliğimize ait banka kayıtlarımızda tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden ilgili gelir hesabına ve banka tarafından ödenen stopaj tutarları ilgili gider hesabına kaydedilerek muhasebeleştirilecektir.” denilmektedir.

Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden ilgili gelir hesabına ve banka tarafından ödenen stopaj tutarları ilgili gider hesabına kaydedileceği ifade edilmektedir.

Bu nedenle banka mevduatlarından veya diğer gelirlerden elde edilen faiz gelirlerinin mevzuat hükümlerine göre brüt tutar üzerinden kaydedilmesi gerekmektedir.