MEHMET BALiOGLU

Dönem İçerisinde Ödenek Olmamasına Rağmen Harcama Yapılması ve Ödenek Aktarmalarının Zamanında Yapılmaması

Rapor Özet

  • Bazı harcama birimleri dönem içinde ödenekleri olmadan harcama yapmışlardır.
  • Belediyenin bütçesini düzenleyen Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre harcama birimlerine belirli amaçlar için ödenek tahsis edilir.
  • Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenek tutarları kadar harcama yapabilirler.
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre bütçenin herhangi bir tertibinde kullanılmayacak ödenekler ihtiyaç olan diğer gider tertiplerine aktarılabilir.
  • Belediyede inceleme yapıldığında dönem içinde bazı ödenek kalemlerinden bütçeyle tahsis edilen ödenek üzerinde harcama yapılmasına rağmen harcama yapılmadan önce ödenek aktarımları yapılmamış ve bu nedenle de ödeneği bulunmayan işler için harcama yapılmıştır.
  • Belediye tarafından ödenek ihtiyacı olan tertiplere, ödenek aktarımının ihtiyaç ortaya çıktığı zaman yapılmadığı ve toplam üç muhasebe işlem fişi ile toplu bir şekilde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
  • Ödenek aktarımlarının yıl sonu itibariyle yapılması nedeniyle yıl sonu mali tablolarında ödeneği olmaksızın yapılan ödemeler görünmemektedir.
  • Bütçeyle tahsis edilen ödenek tertiplerinin sürekli takibinin sağlanarak ödenek aktarımlarının zamanında yapılmasının sağlanması ve böylece ödeneği bulunmadan harcama yapılmasının önüne geçilebileceği değerlendirilmektedir.
  • Kamu idaresi cevabında; “Ödeneklere ilişkin tutarların sık sık izlenmesi sağlanarak aktarımların zamanında yapılması sağlanacaktır.” denilmektedir.
  • Sonuç olarak kamu idaresi tarafından harcama birimlerinin ödenek takiplerinin daha sık yapılarak ödenek aktarmalarının zamanında yapılmasının sağlanacağı ifade edilmekle birlikte 2018 yılı içerisinde ödenek aktarmaları zamanında yapılmamıştır.
  • Bu konuda özen gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Rapor Metni

Belediyenin bazı harcama birimlerinin dönem içinde ödenekleri bulunmamasına rağmen harcama yaptığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesine göre belediye bütçesi, mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. Belirli amaçların yerine getirilmesi amacıyla harcama birimlerine ödenek tahsis edilir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’nci maddesinin son fıkrasında harcama yetkililerinin bütçede öngörülen ödenek tutarları kadar harcama yapabileceği ifade edilmiştir.

Mezkur Kanun’un 13’üncü maddesinde bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde dikkat edilecek ilkeler sayılmış olup ödeneklerin belirli amaçları gerçekleştirmek üzere bütçeyle tahsis edileceği ve kamu hizmetlerinin bütçelere konulacak ödeneklerle,

mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirileceği; 20’nci maddesinde ise, kamu idarelerinin bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamayacağı ve bütçeyle verilen ödeneklerin tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde bütçenin herhangi bir tertibinde bulunan ve o hesap döneminde kullanılmayacağı anlaşılan ödeneklerden alınarak ödenek ihtiyacı olan diğer gider tertiplerine aktarım yapılabileceği belirtilmiş olup aynı maddede ödenek aktarımının şartları ve şekli düzenlenmiştir. Yönetmelik’in 38’inci maddesinde ise, yedek ödenekten yapılacak aktarımların şekli düzenlenmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in 423’üncü maddesinden belediye bütçesinde öngörülen ödenekler, geçen yıldan devreden ödenekler, ödenek kalemleri arasında yapılan aktarmalar ve yılı içinde yapılacak ödenek eklemeleri gibi mali işlemlerin izlenmesi için 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabının kullanılacağı anlaşılmaktadır. Hesabın işleyişi incelendiğinde ise, belirtilen mali işlemler meydana geldiğinde 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Yönetmelik’in 905 Ödenekli Giderler Hesabının niteliğini açıklayan 427’nci maddesinde; ödeneğine dayanılarak tahakkuk ettirilip nakden veya mahsuben ödenen bütçe giderleri tutarlarının izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı, 428’inci maddesinde ise ödeneğine dayanılarak bütçeye gider kaydedilen tutarların 905 hesabına borç, 900 hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.

Belediyede yapılan incelemede, dönem içinde bazı ödenek kalemlerinden bütçeyle tahsis edilen ödenek üzerinde harcama yapılmasına rağmen harcama yapılmadan önce ödenek aktarımları yapılmamış ve bu nedenle de ödeneği bulunmayan işler için harcama yapılmasına neden olunmuştur. Belediye tarafından ödenek ihtiyacı olan tertiplere, ödenek aktarımının ihtiyaç ortaya çıktığı zaman yapılmadığı ve toplam üç muhasebe işlem fişi ile toplu bir şekilde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Ödenek aktarımlarının yıl sonu itibariyle yapılması nedeniyle yıl sonu mali tablolarında ödeneği olmaksızın yapılan ödemeler görünmemektedir

Bütçeyle tahsis edilen ödenek tertiplerinin sürekli takibinin sağlanarak ödenek aktarımlarının zamanında yapılmasının sağlanması ve böylece ödeneği bulunmadan harcama yapılmasının önüne geçilebileceği değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “Belediyemiz norm kadrosundaki müdürlükler mali yıl içerisinde kendilerine tahsis edilen toplam ödeneklerini aşmayacak şekilde harcama yapmakta olup belediye başkanı yetkisinde olan ekonomik ikinci düzey aktarmalar yapmaktadırlar. Ödeneklere ilişkin tutarların sık sık izlenmesi sağlanarak aktarımların zamanında yapılması sağlanacaktır.” denilmektedir.

Sonuç olarak kamu idaresi tarafından harcama birimlerinin ödenek takiplerinin daha sık yapılarak ödenek aktarmalarının zamanında yapılmasının sağlanacağı ifade edilmekle birlikte 2018 yılı içerisinde ödenek aktarmaları zamanında yapılmamıştır. Bu konuda özen gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.